Politiek25 jul '14 11:14Aangepast op 25 jul '14 14:39

D66: Andere houding tegenover Rusland

Auteur: BNR Webredactie

Zaterdag of zondag valt een besluit of er een bewapende missie komt om de rampplek in het oosten van Oekraïne te beveiligen. Dat zei premier Mark Rutte tegen de Tweede Kamer. Hij benadrukt dat "het nog verre van zeker'' is dat dit gaat gebeuren.

Over de zaak wordt nog gesproken bij de Verenigde Naties in New York en met Oekraïne. Of er een missie komt, hangt onder meer af van politieke kwesties, het volkenrechtelijk mandaat, de medewerking van Oekraïne en Rusland en de invloed van zo'n missie op de separatisten. Volgens de premier is het ook nog niet zeker dat het een "verregaand militair karakter'' krijgt.

Het kabinet stuurt in een eerste fase tientallen extra forensische experts en veertig onbewapende marechaussees naar de rampplek. Zij gaan zoeken naar slachtoffers; dat blijft de "absolute prioriteit''. Een tweede fase moet er voor zorgen dat het gebied stabieler wordt door een internationale missie. Voor zo'n missie is volgens de zeker "een knikje'' van de Russen nodig. Gebeurt dit niet, dan kunnen de mensen die daar werken gevaar lopen.

Staakt-het-vuren rond rampplek
Rutte liet weten dat rond de rampplek een staakt-het-vuren van kracht is, zei premier Mark Rutte in de Tweede Kamer over het gebied waar 63 Nederlandse experts en marechaussees de komende dagen aan het werk gaan.

Hij voegde eraan toe dat er wel risico's zijn. "Het is niet in Nijkerk of Putten." De premier wees erop dat het bestand op de rampplek "fragiel" is. De 63 Nederlanders zullen gezamenlijk zoeken naar overgebleven stoffelijke resten en aanwijzingen voor de toedracht van de ramp.

De regering van Oekraïne houdt een gevechtsafstand van 40 kilometer, de separatisten 10 kilometer. Als het te gevaarlijk wordt, trekt het kabinet de mensen weer terug. Elke dag wordt die inschatting gemaakt, zei Rutte.

Rol marechaussees
Rutte legde uit dat de 40 onbewapende marechaussees "extra handen, ogen en hersens'' zijn voor de onderzoekers die daar moeten werken. Ze zullen kleding dragen die de plaatselijke strijders niet zal provoceren, zei de premier.

Verschillende Kamerfracties spraken in het debat hun zorgen uit over de veiligheid van de onderzoekers en marechaussees, zoals de ChristenUnie. "Wat gebeurt er als de veiligheidssituatie verslechtert?'', vroeg Kamerlid Gert-Jan Segers.

Kamerlid Louis Bontes van Voor Nederland (VNL) noemde het sturen van 40 onbewapende marechaussees "onverantwoord''. Bontes wilde hierover een motie indienen, maar kreeg de benodigde 28 stemmen niet bijelkaar.

D66 pleitte voor nieuwe sancties tegen Rusland. "Onze houding met Rusland moet fundamenteel veranderen'', zei Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma. "Het recht moet zegevieren.''

D66 wil nieuwe sancties tegen Rusland waaronder een Europees wapenembargo. Sjoerdsma wil weten hoe het kabinet hierover denkt en wanneer Europese leiders bijeenkomen om hierover te praten.

Consequenties
Landen die indirect verantwoordelijk zijn voor het conflict in Oekraïne, moeten de consequenties voor dit gedrag voelen, zei VVD'er Han Ten Broeke. Maar eerste taak blijft het terugbrengen van alle lichamen, voegde hij eraan toe. "Laat niemand liggen.''

Rusland wordt ervan beschuldigd de separatisten in het oosten van Oekraïne te steunen met wapens. Volgens de VVD bestaat er "geen twijfel'' dat het vliegtuig met een geavanceerde luchtdoelraket is neergeschoten. De Amerikanen beschuldigen de rebellen ervan de raket te hebben afgeschoten.

Vluchten over conflictgebieden
Liesbeth van Tongeren van GroenLinks wil van het kabinet weten of "iedereen die nu op Schiphol komt'' ervan kan uitgaan dat zijn of haar vlucht niet over conflictgebieden gaat.

Ze wees erop dat veiligheid en gerechtigheid vóór economische belangen gaan. Ze wil ook weten of er een speciale EU-top kan komen.

Juiste prioriteiten
Het kabinet heeft de juiste prioriteiten gekozen bij de vliegramp, zei CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt. Het kabinet wil alle slachtoffers terugbrengen, onafhankelijk onderzoek doen op de rampplek en gerechtigheid.

Wel wilde Omtzigt weten of er met de separatisten in het oosten van Oekraïne afspraken zijn gemaakt over de komst van de 40 onbewapende leden van de Koninklijke Marechaussee.

Nabestaanden
De eendracht die er nu in ons land is, geeft een goed en krachtig gevoel, vindt Raymond de Roon van de PVV. Hij sprak de hoop uit dat die eendracht nabestaanden tot steun is.

De PVV staat "vierkant'' achter de premier die "de onderste steen boven'' wil. In het streven daarnaar is die eendracht ook nog steeds van groot belang en ook een belangrijk voorbeeld voor politici. "We moeten over de politieke scheidslijnen heen stappen'', vindt De Roon.

Dat Rusland geen verantwoording neemt, vindt De Roon "gewoon abject''.

Kees van der Staaij van de SGP benadrukte dat de steun aan en de betrokkenheid bij de nabestaanden van de slachtoffers van de vliegramp blijvend moet zijn. Hij zei daar ook op te vertrouwen.

Het kabinet heeft de afgelopen week "het hart warm gehouden en het hoofd koel'' , zei Van der Staaij. Hij zei dat er nu gekozen moet worden tussen "olie op de golven en olie op het vuur''.

Contact met Kamer
Het contact van het kabinet met de Tweede Kamer over de vliegramp kan beter, zei premier Mark Rutte aan het begin van het debat. Hij maakte hiervoor zijn excuses.

De premier had maandag de Kamer beloofd om elke 48 uur met een update te komen over de ontwikkelingen rond de ramp. Dat is niet gelukt. Ook liet een beloofde brief van het kabinet over de stand van zaken over de ramp te lang op zich wachten.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen