Politiek23 okt '13 11:21

Crisis? Niet in Zwitserland

Auteur: Marjan van den Berg

Zwitserland is binnen Europa een vreemde eend in de bijt. Het land doet niet mee aan de euro en de EU, maar is wel nauw met Europa verweven. Economisch gaat het het land voor de wind.

Jan-Egbert Sturm staat al acht jaar aan het hoofd van het economisch instituut KOF in Zwitserland. Het KOF is te vergelijken met het CPB, zij het dat het niet gekoppeld is aan de overheid, maar aan een hogeschool. Als een van de belangrijkste economen is Sturm geregeld te zien op de Zwitserse televisie. Vandaag was hij in Nederland, en te gast bij BNR.

Ondanks het feit dat Zwitserland binnen Europa een eigen koers vaart, is er ook verwevenheid vanwege de onderlinge handel, zegt Sturm. De Europese crisis heeft dan ook wel degelijk invloed op het land, bijvoorbeeld door de sterke Zwitserse frank. “Het is nog duurder dan normaal om in Zwitserland in te kopen of op vakantie te gaan.”

Eiland van stabiliteit
Maar intussen heeft de crisis op Zwitserland ook een positieve uitwerking. “Omgekeerd zijn wij een eiland van stabiliteit in Europa. Dat is dan weer attractief voor de arbeidsmarkt, dat is attractief voor het kapitaal, dat met behoorlijk grote impulsen Zwitserland binnenkomt en hier de economie weer een beetje in beweging brengt”, zegt Sturm.

Zwitserland kent een lage werkloosheid (volgens Sturm zo’n 4 procent wanneer dezelfde definities worden gehanteerd als in Nederland) en hoge salarissen. Het land haalt zelfs arbeidskrachten uit het buitenland om tekorten in bepaalde sectoren aan te vullen. Zo wordt veel zorgpersoneel uit Duitsland naar Zwitserland gehaald. “Het Zwitserse model is voor buitenlanders zeer attractief. We zien dat mensen graag bereid zijn om een baan in Zwitserland aan te nemen.”

Opwaartse spiraal
Dankzij deze immigratie neemt de bevolking toe, met alle bijkomende economische voordelen, zegt Sturm. “Dat zorgt ervoor dat we in een opwaartse spiraal zitten. Meer mensen betekent meer vraag naar consumptiegoederen, meer vraag naar huizen en dat soort dingen. Dat zorgt er dan weer voor dat de economie goed loopt.”

Net als Nederland heeft ook Zwitserland een stelsel met hypotheekrenteaftrek. De Zwitsers hebben aflossen zo ongunstig gemaakt dat bijna niemand dit doet, zegt Sturm. Maar anders dan in Nederland, moeten Zwitsers wel een flink deel van het bedrag zelf inleggen als zij een huis kopen.

Grote fout
Zo'n hoge eigen inleg zorgt voor meer stabiliteit, maar Nederland zou er op dit moment niet goed aan doen om dit voorbeeld te volgen, zegt Sturm. "Dit soort problemen op te lossen in fases waarin het sowieso slecht gaat, is altijd heel moeilijk. Dat is de grote fout die wij mensen altijd maken. Wij zien de problemen pas als zij er zijn. Dan is het extra moeilijk om er wat tegen te doen. Eigenlijk zou je het moeten doen in de opgaande fase: in de jaren die wij voor deze crisis gehad hebben. Maar ja, dan loopt alles zo goed, dan denk je er niet aan."


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen