Politiek10 dec '13 11:24Aangepast op 17 dec '13 01:38

Volkert van der G. moet op proefverlof

Auteur: BNR Webredactie

Staatssecretaris Fred Teeven hoeft niet te vrezen voor zijn positie nu hij Volkert van der G. alsnog proefverlof moet verlenen. Dat zegt premier Mark Rutte tegen verslaggever Hans Verbeek.

Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn, moet op proefverlof, oordeelde de beroepscommissie van de Raad van Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) dinsdag geoordeeld.Vanaf 1 februari tot aan zijn voorwaardelijke invrijheidsstelling in mei 2014 moet staatssecretaris Fred Teeven Van der G. maandelijks verlof verlenen, schrijft de RSJ. Deze uitspraak is bindend.

Proefverlof
Premier Mark Rutte liet bij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar weten dat een staatssecretaris die onder zijn premierschap het besluit tot proefverlof voor zijn rekening zou nemen, meteen kon vertrekken. Hij verschuilt zich nu achter het formele argument dat Teeven het beslúit niet heeft genomen, zegt hij tegen politiek verslaggever Hans Verbeek. "De staatssecretaris gaat nog kijken naar beveiligingskwesties. Teeven heeft er alles aan gedaan om proefverlof zo lang mogelijk te rekken. Ik ben tegen het proefverlof, maar we hebben de uitspraak te respecteren."

Teeven ging er nu niet meer over, maakt Rutte dus duidelijk, omdat het was aan de rechter was om uitspraak te doen. Wel moet Teeven nu kijken of hij garant kan staan voor de veiligheid van de moordenaar van Fortuyn. En bovendien gaat het kabinet kijken naar een mogelijke herziening van de hele regeling van proefverlof, zegt Hans Verbeek.

Eerder vond staatssecretaris Fred Teeven dat een proefverlof niet aan de orde was. Hij vond het risico op maatschappelijke onrust en verstoring van de openbare orde te groot. Ook zou de veiligheid van Van der G. in het geding zijn bij een verlof. Teeven stelde een re-integratietraject binnen de gevangenismuren voor. Zo zou Van der G. maximaal 6 keer en maximaal 60 uur zonder direct toezicht in een woning op het gevangenisterrein mogen blijven.

Plan Teeven was ontoereikend
De beroepscommissie vindt dat plan ontoereikend, omdat Van der G. buiten de gevangenis verlof moet kunnen krijgen. Ulko van de Pol, van de Raad van Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming legt uit waarom de raad oordeelde zoals het deed. "De staatssecretaris heeft een nieuw besluit genomen. Daar heeft hij een plan ontwikkeld om Volkert zo veel mogelijk binnen de gevangenis voor te bereiden op terugkeer in de maatschappij. Maar dat is toch niet genoeg. De raad heeft nu dus bepaald dat vanaf februari Volkert ook naar buiten moet kunnen."

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) stelt daarbij dat het risico op maatschappelijke onrust en bedreigingen niet is toegenomen. En hoe dichter op de vrijlating, hoe minder zwaar die risico's en onrust gaan wegen ten opzichte van het recht op verlof, vindt de RSJ.

Van de Pol stelt dat de echte voorbereiding op terugkeer in de maatschappij begint door naar buiten te gaan en Van der G. te laten wennen aan de buitendwereld, maar ook omgekeerd. En die stap zette Teeven volgens hem niet.

Veiligheidsmaatregelen
Teeven kan wel veiligheidsmaatregelen treffen, zegt Van de Pol. "Het kan zo zijn dat in tijd en plaats beperkingen worden aangebracht. Maar dat is een kwestie van uitwerking die de staatssecretaris ter handen neemt."

De procedure bij verlof is dat de gevangene een adresvoorstel doet en dat moet worden goedgekeurd. "Vervolgens wordt ook de tijd bepaald en er kan ook worden bepaald – dit is natuurlijk een bijzondere situatie – of er nog aanvullende veiligheidsmaatregelen nodig zijn."

18 jaar cel
Volkert van der G. werd in 2002 veroordeeld tot 18 jaar celstraf voor de moord op Fortuyn. Hij komt hoogstwaarschijnlijk volgend jaar mei vrij. Hij heeft dan twee derde van zijn straf uitgezeten. Gevangenen die zich goed gedragen, kunnen na die termijn onder voorwaarden vrijkomen. In voorbereiding daarop mogen veroordeelden op proefverlof.

Pogingen sinds november
De moordenaar van Fortuyn onderneemt al sinds afgelopen februari pogingen om op proefverlof te gaan. Eerst wees de directeur van de Zwolse gevangenis het verzoek af. Daarop stapte Van der G. naar de RSJ, die hem gelijk gaf en vond dat Teeven een nieuw besluit moest nemen. De staatssecretaris vond dat een verlof niet kon, maar door dat besluit heeft de RSJ nu een streep gezet.

De advocaten van Van der G. willen niet op de uitspraak reageren.

Unieke moord
Met de moord op Fortuyn manoeuvreerde de man die bekend werd als 'Volkert van der G.' zich in een bijzondere positie, die van politiek moordenaar, een in Nederland schaars fenomeen. De executie met een vuurwapen op het Media Park in Hilversum van de populistische lijsttrekker van de LPF vlak voor de verkiezingen van 15 mei schokte de samenleving.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen