Politiek7 feb '14 10:01

'Fuck the EU'

Auteur: Eva Oude Elferink

Er dreigt een politieke rel tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. In een uitgelekt YouTube-filpmje is te horen hoe de Amerikaanse onderminister van Buitenlandse Zaken met de Amerikaanse ambassadeur in Kiev bespreekt wie het conflict in Oekraïne moet oplossen. De VN, vindt zij. "Fuck the EU."

Het is een pijnlijke uitglijder voor Victoria Nuland, de Amerikaanse topdiplomaat die over Europa gaat. Nuland heeft direct contact opgenomen met Europese collega's en haar excuses aangeboden.

Hoe het telefoontje tussen haar en ambassadeur Geoff Pyatt op YouTube terecht is gekomen, is vooralsnog een onduidelijk. De Amerikanen wijzen naar de Russen. Zo liet een woordvoerder van het Witte Huis weten dat, 'omdat het bericht door de Russische regering wereldkundig is gemaakt, dat wel iets zegt over de rol van Rusland'.

Boos
"Iedereen is boos op iedereen", zegt buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. 'In de eerste plaats is de Europese Unie beledigd dat Amerika klaarblijkelijk wil dat de crisis in de Oekraïne wordt opgelost door een coalitie in Oekraïne, gefaciliteerd door Amerika, maar nog liever door de Verenigde Naties."

Zo zei Nuland in het gewraakte telefoongesprek dat 'het geweldig zou zijn' als de VN beide partijen bij elkaar zou kunnen brengen. Hammelburg: "De Amerikanen zijn op hun beurt woest. Die zeggen dat het gesprek door de Russen is afgeluisterd, opgenomen en heel bewust op het net gezet zodat heel de wereld dit kan zien."

Maar ook de Russen zijn  boos, vanwege de rol die Amerika speelt in het conflict. "Ze beschuldigen de Amerikanen ervan per week iets van 20 miljoen dollar in de oppositie te steken. Daarmee, zeggen de Russen, kopen de rebellen, de oppositie, wapens. Ik heb het bewijs niet gezien, maar het kan waar zijn", zegt Hammelburg.

Binnenvallen
De gemoederen zijn inmiddels zo hoog opgelopen dat Rusland heeft gedreigd Oekraïne binnen te vallen als de internationale inmenging, met name door Amerika, aanhoudt. Of het een reële dreiging is, valt te betwijfelen, zegt Hammelburg.

"Ik schrok er wel van. Het is voor het eerst in tientallen jaren, op de kleine oorlog in Georgië na, dat ik heb gehoord dat Rusland tegen een Westers land zegt dat als zij, in dit geval de Amerikanen, doorgaan met deze 'chantage en bewapening', Rusland dan een invasie moet overwegen."

Zo ver zal het waarschijnlijk niet komen, stelt de buitenlandcommentator. "Maar ik kreeg er wel kippenvel van." Want als Rusland besluit Oekraïne binnen te vallen, kan het zich daarbij beroepen op het internationaal recht.

"Toen de Sovjet Unie uit elkaar viel en Oekraïne onafhankelijk werd, is er een overeenkomst gesloten tussen allerlei landen, onder andere de VS en Rusland. Die overeenkomst komt er op neer dat geen van die landen het recht heeft om zich op de een of andere manier ‘drastisch politiek’ met die landen te bemoeien", legt Hammelburg uit. "Ze mogen wel betrekkingen hebben, maar ze mogen zich niet bemoeien met de politieke omstandigheden daar."

Schendingen van het verdrag kunnen tot sancties leiden. "Daar beroepen de Russen zich nu op. Dus internationaal juridisch hebben ze een beetje een punt, maar ze spelen het wel keihard nu", zegt Hammelburg.

Driehoeksconflict
Dat naast het conflict tussen de Russen en de Amerikanen, de Amerikanen nu ook gebrouilleerd zijn met de Europese Unie, helpt de zaken niet. "Het wordt nog een buitengewoon gecompliceerde puzzel', concludeert Hammelburg.

Gerelateerde artikelen