Politiek26 sep '13 07:11Aangepast op 26 sep '13 08:10

Timmermans: Greenpeace-schip vast om Russische Poolambities

Auteur: Pieter van den Akker

Rusland heeft beloofd Nederland snel duidelijkheid te geven als het gaat om de twee Nederlandse Greenpeace-medewerkers die in Rusland opgepakt zijn. De twee Nederlanders zitten sinds vorige week vast, toen zij met het schip The Arctic Sunrise probeerden een booreiland van Gazprom te bezetten.

En dus is er werk aan de winkel voor minister Timmermans van Buitenlandse Zaken.

"Ik heb dat met Sergej Lavrov besproken", zegt Timmermans in gesprek met buitenlandcommentator Bernard Hammelburg. "Ik heb hem gezegd dat het een schip onder Nederlandse vlag is en dat er ook Nederlanders op varen. Ik wil graag zo snel mogelijk duidelijkheid over wat hen juridisch te wachten staat en wil graag dat het schip zo snel mogelijk wordt vrijgelaten. Hij heeft daarop gereageerd door te zeggen 'als ik in jouw positie was, zou ik hetzelfde vragen. Dat is nu eenmaal de taak van de minister van de vlaggenstaat. Ik zal ervoor zorgen dat er op dit punt heel snel duidelijkheid komt'."

Onduidelijkheid
Waar de onduidelijkheid zit? "Als ik me niet vergis, zit de onduidelijkheid vooral aan de kant van het Openbaar Ministerie in Rusland, waarbij men moet denken 'waar moeten we die mensen eigenlijk van beschuldigen?' Men begon met piraterij en vervolgens zei president Poetin 'nee, het is geen piraterij'. Maar wat is het dan wel? Ik denk dat ze daar intern nog over aan het steggelen zijn bij het OM in Rusland."

Iedereen die de Russische geschiedenis kent, weet dat een van hun grootste angsten altijd de bedreiging van de grenzen is. Timmermans: "De grens wordt in Rusland al heel lang bewaakt door de FSB, de veiligheidsdienst. Dat was al zo in de Sovjet-Unie. Dat zijn de grenstroepen. Die hebben inderdaad de houding 'wij zijn er om 'moeder' Rusland te beschermen tegen een buitenlandse agressie'. Dat speelt ontzettend bij de mensen die hebben opgetreden tegen het schip."

Ontwikkeling Poolgebied
Maar voor president Poetin speelt er nog iets anders mee, dat volgens Timmermans 'nog veel belangrijker is'. "Voor zijn economische ontwikkeling en voor de positie van Rusland als energiereus is ontwikkeling in het Poolgebied onvoorstelbaar belangrijk. Daar heeft hij buitenlandse investeerders bij nodig. Hij is bang dat dit soort acties buitenlandse investeerders zal afschrikken om dat gebied samen met Gazprom verder te ontwikkelen."

Het conflict gaat dan ook echt over de inhoud, beaamt de minister. "Gazprom is een bedrijf dat graag wil uitbreiden. Rusland is een land dat meer energie wil ontginnen en exporteren en daarmee is het Poolgebied voor hen erg belangrijk."

'6 rechters, een unicum'
"Wat wij hebben begrepen is dat er op dit moment een eerste hoorzitting zou moeten zijn", vertelt campagneleider Jorien de Lege van Greenpeace op BNR. "Er zouden zes rechters voor zijn aangetrokken, een unicum in Moermansk. De laatste tweet die ik zag vanuit ons eigen schip is dat er om 7 uur allerlei advocaten voor het rechtsgebouw stonden, maar dat onze activisten nog niet in zicht waren. Dus of deze hoorzitting al is begonnen, weten we niet."

Volgens De Lege 'is het allemaal erg ondoorzichtig' wat de Greenpeacebemanning ten laste wordt gelegd. "We waren gisteren blij dat Poetin voor een groot publiek zei dat piraterij natuurlijk niet aan de orde was. Dat vinden wij ook. Maar we begrijpen van onze advocaten weer dat die eis van piraterij misschien toch nog wordt opgelegd. Dus het is echt afwachten en wat ons betreft ligt de bal nu bij de Nederlandse overheid om te kijken wat ze voor onze mensen kunnen doen."

Gerelateerde artikelen