Politiek3 sep '17 12:11Aangepast op 4 sep '17 00:18

'Elektronisch stemmen pakt nog veel duurder uit'

Auteur: Thijs Baas

Elektronisch stemmen zal nog veel duurder blijken dan de nu beoogde 365 miljoen euro aan investeringen. Naast kosten voor onderhoud en training zullen ook de investeringskosten zelf waarschijnlijk veel hoger uitpakken dan de offertes van de twee overgebleven fabrikanten ons willen doen geloven, zegt Arjen Kamphuis, lid van de voormalige commissie-Van Beek, in BNR Digitaal.

Foto: ANP
Foto: ANP

De 365 miljoen euro betreft alleen nog maar de investeringskosten, meldde minister Plasterk van Binnenlandse Zaken vorige week na een marktverkenning. Een printer die je stem op een papiertje print en een apart apparaat dat die stemmen vervolgens telt, zou de beste methode voor elektronisch stemmen zijn, concludeerde de commissie 'onderzoek elektronisch stemmen in het stemlokaal' onder leiding van Willibrord van Beek vier jaar geleden al. Toen was volgens Kamphuis nog sprake van een kostenpost van 150 miljoen euro.

Onzekere factoren

Volgens het voormalige commissielid zijn er sindsdien de nodige onzekere factoren bijgekomen, zoals het ' bewegende patroon van dreiging'. Bovendien waarschuwt Atos, dat het rapport namens Plasterk opstelde, dat de verkopende partijen die uiteindelijk wél met een offerte op de proppen kwamen wel eens heel optimistisch begroot kunnen hebben. 'De klassieke manier is om van een project dat eigenlijk 600 miljoen kost, te zeggen dat het maar 400 miljoen kost. Dat is eigenlijk vaste prik bij de overheid, dus ik denk dat heel veel van deze bedragen nog optimistisch zijn opgeschreven, meent Kamphuis.

Veel partijen branden zich simpelweg niet meer aan een dergelijk project, dat aan zo veel specificaties moet voldoen dat de kosten wel heel onzeker zijn. Enkele bedrijven probeerden het nog met grotendeels al bestaande apparatuur 'uit eigen fabriek', om de ontwikkelkosten nog enigszins terug te verdienen. 'Zij wilden natuurlijk de spullen die ze al hadden ontwikkeld voor een aanzienlijk bedrag verkopen aan de Nederlandse overheid, maar ze voldeden gewoon niet aan de Nederlandse wet. En als de enige klant die je ooit zult hebben de Nederlandse overheid is, is dat gewoon niet zo aantrekkelijk.'

Achterhaald

Stop er dan maar liever mee en zoek naar andere vormen om de democratie te moderniseren, suggereert IT-journalist Brenno de Winter. Een ander stembiljet had er wat hem betreft sowieso allang moeten zijn, maar misschien is het hele idee om eens in de vier jaar naar de stembus te gaan wel achterhaald. 'We zijn nu tien jaar verder sinds de ondergang van die machines en we lopen weer in hetzelfde cirkeltje.' En bovendien kun je met de genoemde bedragen prachtige dingen doen ter versteviging van de democratie, zegt Kamphuis. 'En dat is waarschijnlijk niet: elektronica kopen.'

Gerelateerde artikelen