Politiek13 feb '18 17:05Aangepast op 13 feb '18 18:01

Zijlstra treedt af

Auteur: Bastiaan Kleinjan

Halbe Zijlstra heeft aangegeven af te treden als minister van Buitenlandse Zaken.

Dat zei hij vanmiddag aan het begin van het Tweede Kamerdebat over zijn leugen over zijn ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin en een uitspraak van Poetin. Zijlstra kwam onder vuur te liggen toen hij dit weekend aangaf te hebben gelogen over een bijeenkomst in 2006.

Hij had van de oud-topman van Shell, Jeroen van der Veer, over de gebeurtenis gehoord. Zijlstra geldt als een van de architecten van de coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie. Hij onderhandelde samen met Rutte maanden met de andere partijen over de vorming van het kabinet.

Geen andere oplossing

Zijlstra verkondigde met een snik in zijn stem zijn aftreden. 'Ik had graag gezien dat mijn ministerschap anders verlopen had. Ik was vol energie en had veel plannen', sprak de stoppende minister. Politiek verslaggever Laurens Boven noemt het een verrassende wending in het debat. 'We hadden eigenlijk gewoon gerekend op een debat, maar nu hij het zo heeft verteld is het ook wel logisch. Niemand in Den Haag zag een andere oplossing dan het vertrekken van Zijlstra.'

De belangrijke post van Zijlstra moet snel worden ingevuld. Volgens Boven staan twee VVD'ers in de rij om de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken te worden. 'Han ten Broeke is buitenlandwoordvoerder van de VVD en de man die eigenlijk al werd genoemd als de nieuwe minister in dit kabinet. Het kan goed zijn dat ze nu alsnog bij hem terecht komen. Een andere naam die je nu hoort is Jeanine Hennis, de afgetreden minister van Defensie. Zij zit nu natuurlijk ook gewoon in de Tweede Kamer, maar zou terug kunnen keren in het kabinet. Het zou wel heel snel zijn als dat gebeurt.'

Personeelsmanagement achilleshiel van Rutte

Zijlstra is de zoveelste VVD-bewindspersoon dat in een kabinet van Mark Rutte op moet stappen. Hem vervangen door een andere, al eerder afgetreden minister lijkt geen logische keuze, maar iemand van buiten halen is volgens Boven ook ingewikkeld. 'Die ken je niet. Van Hennis kan je zeggen dat ze ingevoerd is in de Haagse politiek. Overigens gaat het om een minister van Buitenlandse Zaken. Dat is een belangrijke minister, die een veiligheidsscreening nodig heeft. Over een benoeming van een minister van Buitenlandse Zaken gaat wel wat tijd heen.'

Sigrid Kaag neemt de taken van Zijlstra tijdelijk over. Rutte reageert op het aftreden van Zijlstra door te zeggen dat het hem persoonlijk raakt. 'Halbe Zijlstra is in zijn hele politieke loopbaan iemand van landsbelang boven partij- of persoonlijk belang', zegt de premier. 'Hij is kort minister geweest, maar heeft dat boven verwacht goed gedaan. Daarnaast is hij binnen de VVD vijf jaar fractievoorzitter geweest. Hij was misschien wel dé architect van dit kabinet. Hij heeft zeven maanden onvermoeid gewerkt om dit kabinet tot stand te brengen.'

Achter Zijlstra blijven staan was geen 'verkeerde inschatting'

Rutte zegt het moeilijk te hebben met het aftreden van Zijlstra. 'Het is iemand waar ik veel emotie bij voel en veel vriendschap bij voel. Daarom heb ik het er persoonlijk ook heel moeilijk mee.' Dat hij gisteren nog achter Zijlstra bleef staan, noemt Rutte vandaag geen verkeerde inschatting. 'Je mag niet liegen, dat heeft hij in 2016 wel gedaan. Dat is een zonde, maar ik vond het in deze kwestie geen doodzonde.'

Gerelateerde artikelen