Politiek2 mrt '18 15:35Aangepast op 2 mrt '18 17:54

Rutte: afspraak is afspraak in Europa

Auteur: BNR Webredactie

Afspraken in de Europese Unie moeten worden nagekomen. Europa is geen keuzemenu waaruit naar believen kan worden geplukt. Daarop hamerde premier Rutte in Berlijn tijdens een toespraak over de toekomst van EU in Berlijn.

Als er geen afspraken en beloftes worden nagekomen, kan dat het draagvlak voor noodzakelijke Europese samenwerking ondermijnen. 'Steeds vaker lijkt het dat lidstaten vinden dat afspraken terzijde kunnen worden geschoven als het nationaal even tegenzit. Wel de lusten, niet de lasten', laakt Rutte. Maar afspraak is afspraak, zo zei hij.

Correspondent Derk Marseille zegt dat Rutte zich tijdens zijn toespraak met name richtte naar Duitsland en Frankrijk. Beide landen willen samen meer de dienst uitmaken en meer Europa. 'Het was ook gericht aan Den Haag, aan de Tweede Kamer, waar Rutte toch ook tegemoet moet komen aan sceptische geluiden over het feit dat men vindt dat in Europa te hard van stapel wordt gelopen.'

Drie basisprincipes

Rutte presenteerde drie basisprincipes zoals Nederland de toekomst van de EU ziet. Volgens Rutte gaat het ten eerste om welvaart, veiligheid en stabiliteit. 'Niet in woorden maar daden.' Ten tweede: het begint en eindigt met de lidstaten. 'Brussel dient de lidstaten, niet andersom.' En ten derde: een deal is een deal. 'Alle compromissen gelden voor iedereen. Je kunt niet zomaar diegene eruit pikken die je thuis het makkelijkste kunt verkopen. Solidariteit vergt verantwoordelijkheid.'

Voorstel voor opengooien dienstensector

Rutte presenteerde het internationale publiek een reeks voorstellen die snel resultaat zouden moeten opleveren. Hij wees op het Nederlandse pleidooi om de dienstensector binnen Europa echt open te gooien, met minder beroepen die nationaal worden beschermd zoals notarissen of architecten. De premier verdedigde ook zijn streven naar een Europees Monetair Fonds. Dat moet uitsluitend een laatste redmiddel zijn voor eurolanden met financiële problemen. 'Iedereen houdt zijn eigen huis op orde. En als het echt niet anders kan, helpen goede buren elkaar. Dat is de volgorde.'

'EU kan niet het gat dat Brexit achterlaat vullen'

Over de aanstaande Brexit zei de premier dat we het vertrek van de Britten moeten accepteren. De geldboom wordt kleiner en moet daarbij ook gemoderniseerd worden, vindt Rutte. 'Laten we bestaande budgetten verplaatsen naar de uitdagingen van de toekomst. Mijn doel voor de meerjarenbegroting is deze: geen toename in de contributie, maar betere resultaten met een kleinere begroting.' De 27 lidstaten kunnen niet het gat dat de Brexit achterlaat vullen, zei Rutte, maar de EU kan ook niet de 21e eeuw tegemoet gaan met een begroting die steunt op de realiteiten van eeuwen geleden en deze ook weerspiegelt.

De premier haalde in zijn speech ook uit naar Hongarije. De rechtstaat is van Europees belang, zei hij. Landen die denken de rechtstaat te kunnen ondermijnen, ondermijnen daarmee de Europese rechtstaat en dus ook Europa, zei Rutte.

'Rutte klinkt tegenstrijdig'

Duitsers noemen Ruttes punten tegenstrijdig, zegt Marseille. Hij zou zichzelf op sommige punten tegenspreken. 'Ze wijzen op allerlei verdragen die hij ondertussen al heeft ondertekend waarin juist wel sprake is van bijvoorbeeld meer samenwerking op het gebied van Defensie. Daarvan zegt Rutte dat we ons daar wel aan gaan committeren, maar dat dit niet per se meer Europa betekent. Voor veel Duitsers klonk dat toch wat tegenstrijdig.'

Gerelateerde artikelen