Politiek15 sep '20 20:00

Prinsjesdag 2020 | De ontwrichting door corona

Auteur: BNR Webredactie

Geen Ridderzaal, rijtoer en balkonscène. Maar wel een speciaal mondkapje. Alles is anders op deze tropische Prinsjesdag. Maar één ding blijft wel hetzelfde: de Miljoenennota is traditioneel weer uitgelekt. Volg hier de hele dag de laatste ontwikkelingen.

Updates:

BNR besteedt vandaag uitgebreid aandacht aan Prinsjesdag 2020. Met om 13:15 uur de Troonrede van Koning Willem Alexander vanuit de Grote Kerk in Den Haag, en vanaf 15:00 uur live Spitsuur vanuit de Statenpassage van de Tweede Kamer. Wat we doen? Check het hier!

19:00 | Politiek verslaggever Laurens Boven en Sophie van Leeuwen vatten aan het einde van een historische Prinsjesdag het politieke nieuws samen. De conclusie: Het wordt slecht of het wordt slechter.

18:00 | De nieuwe voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW, Ingrid Thijssen, wil de verbinding tussen de samenleving en het bedrijfsleven weer herstellen. Volgens haar voorganger Hans de Boer is het draagvlak voor het bedrijfsleven in de maatschappij afgebrokkeld.

17:30 | Wouter Koolmees, minister van Sociale Zaken, vormt samen met Erik Wiebes en Wopke Hoekstra het ministersteam dat de financiën omtrent de coronacrisis aan moet pakken. Het derde steunpakket moet er volgens minister Koolmees voor zorgen dat de niet levensvatbare bedrijven boven komen drijven.

17:00 | Binnen een week zijn er 5.427 positief geteste personen bijgekomen, een recordaantal. Dat heeft het RIVM vandaag laten weten. Coronaminister Hugo de Jonge zegt echter nog steeds de controle te hebben.

16:30 | Volgens het Centraal Planbureau heeft de coronacrisis de zwakke plekken in de samenleving blootgelegd. Maar om te stellen dat de samenleving de schok niet aankan is volgens premier Mark Rutte een te zware conclusie.

16:15 | Als er een tweede coronagolf komen, dan zijn de rapen gaar, zegt Wopke Hoekstra. Een verwachte economische groei van 3 procent zal dan omslaan in een krimp van 3 procent. 'Dan verliezen nog heel veel meer mensen hun baan.'

Cora van Nieuwenhuizen
Cora van Nieuwenhuizen (BNR)

15:18 | Het ministerie van Infrastructuur gaat versneld 1,9 miljard euro uitgeven aan de onderhoud van auto-, spoor- en waterwegen. Dat laat minister Cora van Nieuwenhuizen tijdens Prinsjesdag weten. De aanleg van nieuwe wegen zelf zal volgens de minister nog niet aan de orde zijn. 'Omdat we nog met de stikstofproblematiek bezig zijn, kunnen we met het onderhoud de bouw toch aan de gang houden.'

15:15 | Minister Wopke Hoekstra gebruikt opent zijn toespraak in de Tweede Kamer met de parabel van de eerste zwarte zwanen die Willem de Vlaming en zijn bemanning drie eeuwen geleden bij Nova Hollandia - het huidige Australië - aantroffen. 'De zwarte zwaan was er natuurlijk altijd al, maar niet voor mensen die alleen maar witte zwanen kennen. Zaken kunnen onverwacht anders zijn dan je verwacht; je weet tenslotte niet wat je niet weet.'

Drie dingen kenmerken de zwarte zwaan uit het verhaal van Nova Hollandia: het beest laat zich door geen enkel economisch model voorspellen, een zwarte zwaan komt volslagen onverwacht aanvliegen en heeft over het algemeen een ontwrichtend effect op de samenleving. 'Die ontwrichting is er dit jaar, volgend jaar en als het tegenzit de jaren daarna ook nog. Het lijkt een eeuwigheid geleden, maar in februari van dit jaar groeide de economie voor het 23ste kwartaal op rij.'

14:50 | De coronacrisis heeft het jaar 2020 behoorlijk overhoop gegooid, en dat geldt zeker voor ondernemers. Veel ondernemers hebben klappen gekregen. Twee voorzitters van regionale afdelingen van de VNO-NCW zijn blij met de steunmaatregelen, maar ze richten ook hun blik op de toekomst, zeggen ze in BNR Zakendoen.

14:20 | Lars Duursma, oprichter van communicatieadviesbureau Debatrix, spreekt van een lange Troonrede, rustiger uitgesproken dan in eerdere jaren. 'Het begon heel duidelijk met een verhaal over corona; 5,5 minuut over de impact van corona en wat het doet met de samenleving. Het duurde langer dan verwacht en hij maakte het goed concreet door beroepsgroepen te noemen en aan te geven hóe het mensen heeft geraakt.'

Een van de zaken die in de begroting te weinig aandacht krijgen is Defensie, zegt Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie aan de Erasmus School of Economics. Maar verder was het vooral een heel evenwichtige begroting én praatje erover. 'Oké, we wisten al een heleboel dingen, maar dit is precies wat nodig is.' Het is goed dat ook het Nationaal Groeifonds in de begroting op te nemen, meent De Vries. 'Maar belangrijker is welk pad je volgt om terug te komen op een tekort dat binnen de Europese normen valt.'

13:40 | Politiek verslaggever Laurens Boven heeft nauwelijks iets nieuws gehoord in de Troonrede. Alleen de verlaging van de huur was nog niet officieel bekend en lijkt vooral een tegemoetkoming aan de linkse oppositie. In het derde steunpakket moet bovendien ruimte komen voor steun bij omscholing, en dat is een tweede tegemoetkoming. 'Kennelijk zit er wat dat betreft nog wel wat in het vat.'

13:25 | Koning Willem-Alexander begint met een uitgebreide schets van de context waarin de Troonrede en Miljoenennota dit jaar tot stand kwamen. 'In deze onzekere tijd maakt de regering de keuze niet te bezuinigen, maar juist te investeren in baanbehoud, goede publieke voorzieningen en een sterke economische structuur en een schoner land, nu en straks. Op die pijlers rusten de plannen van de regering voor het komende jaar.'

Nederland heeft laten zien verantwoordelijk, saamhorig en flexibel te zijn tijdens coronacrisis. Maar het land moet zich ook schrap zetten voor de gevolgen van een zware economische terugslag, zei Willem-ALexander in de troonrede in de Grote Kerk in Den Haag. De terugslag zal ook doorwerken in de overheidsfinanciën. De Nederlandse economie en overheidsfinanciën zijn 'veerkrachtig' en hebben de eerste klap van de coronacrisis kunnen opvangen.

Lees of luister hier naar de volledige Troonrede

13:00 | In Zakendoen een voorbeschouwing op de troonrede met:

- Casper de Vries, hoogleraar monetaire economie aan de Erasmus School of Economics;

- Lars Duursma, oprichter van communicatieadviesbureau Debatrix;

- Arco Timmermans, bijzonder hoogleraar Public Affairs in Leiden, onder meer met de Wolligheidsindex.

Na de troonrede hoor je de nabeschouwing met Casper de Vries en Lars Duursma.

12:30 | Het is de derde dinsdag van september en als vanouds is het dan Prinsjesdag. Maar waarom heet het Prinsjesdag, wanneer kwam het woord sport voor het eerst voor in de Troonrede en hoe is de de hoedjesparade ontstaan? In Ask Me Anything kun je me alles vragen over de cultuur, de folklore en de traditie van onze Prinsjesdag.

12:10 | Hugo Reitsma bericht vanuit Den Haag: 'Normaal staan hier verschillende garderegimenten als erehaag opgesteld, nu sta ik er.' De koning komt wel, maar zonder pracht en praal. 'Hij gaat als een normaal mens met de auto vanaf Paleis Noordeinde. De fractievoorzitters komen ook met de auto. Dat heeft ook te maken met het feit dat men veen spektakel wil creëren voor eventuele oranjefans en dagjesmensen.'

10:40 | Staatsrechtelijk moet de bijeenkomst doorgaan: het is een verenigde vergadering, waarbij de Eerste en Tweede Kamerleden aanwezig moeten kunnen zijn, zegt Jan Anthonie Bruijn, voorzitter van de Eerste Kamer en organisator van Prinsjesdag. Een hoedjesparade valt dit jaar ook niet te verwachten. Wél zijn er speciale Prinsjesdag 2020-mondkapjes. 'Het zijn mooie donkergrijze mondkapjes met gouden opdruk, met het wapen van de Staten Generaal.'

10:00 | Komt er per 1 januari 2021 een vlieg- en vrachtbelasting voor de luchtvaart of wordt die extra heffing voor een ticket en luchtvracht vanwege de coronacrisis uitgesteld? Dat moet vandaag duidelijk worden. Voor Maastricht Aachen Airport, dat voor 70 procent draait op luchtvracht, is zo'n vrachtbelasting een donker scenario, zegt directeur Jos Roeven.

09:10 | Grote bedrijven krijgen volgend jaar waarschijnlijk niet de beloofde tariefsverlaging, terwijl de lastenverzwaringen al wél zijn doorgevoerd. Dat is deze Prinsjesdag de boodschap van het kabinet aan ondernemers, verwacht accountants- en adviesorganisatie EY.

08:30 | Ondanks de coronacrisis presenteert het kabinet vandaag op Prinsjesdag een positief verhaal over de economie van volgend jaar. De regering kiest er voor om geld uit te geven en zo de economie draaiende te houden. Het grote thema is natuurlijk het herstelpakket, en dat ziet er volgens Ester Barendrecht, hoofd van RaboResearch Nederland, goed uit.

07:40 | Er is het nodige veranderd ten opzichte van andere jaren. In de maatregelen én in het protocol...

07:00 | In tegenstelling tot het kabinet blijft een meerderheid van de ondernemers somber over de economie. Twee derde van de bedrijven vreest te moeten bezuinigen. Dat blijkt uit een enquête onder zo'n tweehonderd bedrijven van BNR, in samenwerking met ONL. Het kabinet gaat in de plannen uit van een groei van 3,5 procent volgend jaar en is daarmee volgens ONL-voorzitter Hans Biesheuvel een stuk optimistischer dan de gemiddelde ondernemer.

De Grote Kerk, in aanloop naar Prinsjesdag.
De Grote Kerk, in aanloop naar Prinsjesdag. (ANP / Sem van der Wal )

Ondanks de crisis trekt het kabinet volgend jaar geld uit voor lastenverlichting, waardoor de gemiddelde Nederlander volgend jaar 0,8 procent meer te besteden heeft. De arbeidskorting voor werkenden wordt verhoogd en het belastingtarief in de eerste schijf wordt iets verlaagd. Bezuinigingen blijven voorlopig uit, ondanks de oplopende staatsschuld en het begrotingstekort, dat boven de 60 procent uitkomt.

Luister terug | Paul Laseur | Failliet of niet

Juist nu kiest het kabinet ervoor om geld uit te geven en zo de economie draaiende te houden. Zo komt er een extra bonus van 500 euro voor zorgmedewerkers en voor de aanpak van het lerarentekort wordt 32 miljoen euro uitgetrokken. De zelfstandigenaftrek wordt de komende jaren sneller verlaagd en het kabinet trekt 200 miljoen euro uit om huurders te hepen die financieel in de knel zitten.

Dossier : Prinsjesdag 2020

En dat is allemaal naast het Nationaal Groeifonds van 20 miljard euro voor projecten die bijdragen aan de groei. De hele begroting is volgens minister Wopke Hoekstra 'meer dam een antwoord op de coronacrisis'. Het kabinet zal ook verdergaan met de hervorming van de arbeidsmarkt en er komen extra middelen voor betaalbare woningen. En starters op de woningmarkt tot 35 jaar hoeven vanaf volgend jaar geen overdrachtsbelasting meer te betalen bij de aankoop van een huis.

Lees ook | Kabinet gaat volgend jaar niet bezuinigen

Voor mensen die een tweede huis kopen gaat de overdrachtsbelasting juist wel omhoog: 8 in plaats van 2 procent. De eerder aangekondigde verlaging van de winstbelasting voor multinationals is geschrapt, terwijl de winstbelasting voor kleine bedrijven wel omlaag gaat, van 16,5 naar 15 procent. Het kabinet pakt fiscale constructies aan die bedrijven in staat stellen hier winst te maken zonder er belasting over te betalen. Dat moet honderden miljoenen euro's opleveren.

Grote Kerk

En als klap op de vuurpijl wordt nog eens bevestigd dat de gaskraan in Groningen al in 2022 definitief dicht gaat, in plaats van in 2030. Dit alles zal in grote lijnen gepresenteerd worden in de Grote Kerk in Den Haag, in plaats van in de Ridderzaal. In de kerk kunnen mensen makkelijker op anderhalve meter van elkaar getuige zijn van de Troonrede. De troon van de koning en koningin is speciaal voor de gelegenheid naar de Grote Kerk verhuisd. Het koninklijk paar zal daar met de auto arriveren, in plaats van met de Glazen Koets.

Luister terug | Opnieuw Prijsjesdagplannen uitgelekt


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen