Politiek3 aug '21 19:12

'Den Haag heeft geen visie voor leefomgeving'

Auteur: BNR Webredactie

Het is keihard nodig dat er een masterplan komt voor hoe we Nederland opnieuw inrichten. Want we zitten met een klimaatcrisis, een stikstofcrisis én de woningmarkt zit op slot. Dat zegt Hans Leeflang, de bedenker van de Vinex-wijken én één van de planologen die de Vierde Nota opstelde, het laatste grote plan voor ruimtelijke inrichting in Nederland.

En Leeflang legt uit waarom er sinds dat plan, dat stamt uit de jaren 90 en liep tot 2015, niets meer is gebeurd. 'De politiek dacht dat Nederland wel zo'n beetje af was en dat alles decentraal kon worden ingericht bij de provincies, regio's en gemeenten. De Rijksoverheid heeft zijn taak gesaneerd. Daarmee zit Nederland met een flink probleem, want de uitdagingen als de klimaatcrisis, een stikstofcrisis én de woningmarkt vragen om regie.'

Korte baan

Den Haag is op de korte baan aan het wielrennen, met andere woorden, er wordt op te korte termijn gekeken naar samenhangende problemen bij het woningtekort, zegt Leeflang. 'Geld wordt in Nederland verdeeld vanuit Den Haag en ook de regels over bijvoorbeeld stikstofbeleid worden daar gemaakt. De regio's zijn dus zeer afhankelijk van of Den Haag nu aandacht heeft voor die samenhangende ontwikkeling. Er wordt dus te veel op de korte termijn en te sectoraal gekeken. Zo kom je er niet. Daar moet je een op langere termijn samenhangende benadering voor bedenken.'

Luister terug | 'Woningbouw dreigt vast te lopen als gemeenten geen gronden kopen'

Regeerakkoord

Het schort volgens Leeflang aan een goed regeerakkoord. 'Er is nog geen begin van een regeerakkoord en het is al begin augustus. Dat is problematisch, omdat problemen bij woonbeleid samenhangen met klimaatbeleid en de nood aan geld om te investeren.' De meeste partijen in de Kamer hadden in het verleden een voorkeur voor marktwerking. ‘Dat kwam links en rechts wel naar boven toe.’ Het goede nieuws volgens Leeflang is dat de formerende partijen nu wel geloven dat de overheid een sturende rol moet spelen in de samenleving. ‘Ik word wel enthousiast als je ziet waar de fractieleiders het over hebben gehad. In het verslag van mevrouw Hamer staan al die zogenaamde transitievraagstukken opgesomd.’

Bedrijven

Bedrijven gaan die complexe vraagstukken niet oplossen volgens Leeflang, daar moet de overheid sturing in hebben. 'Het is nu duidelijk welke opgaven er zijn, maar we moeten die nu concreet gaan oplossen. In de eerste plaats moet de woningvraag in de steden worden getackeld. Maar doe dat op zo’n manier dat het waterprobleem en bijvoorbeeld de energietransitie tegelijk worden aangepakt. Om het vraagstuk van het wonen op te lossen hoor je het pleidooi van bouwen bouwen bouwen, met name in de Kamer. Je moet dat meer zien als een stadsopgave. De steden in Nederland snappen dat wel, maar die moeten meer steun krijgen. Dan gaat het om geld en regelgeving. Dat moet duurzaam, eerlijk en er moet worden gebouwd.

Luister terug | Gemeenten en provincies ruziën om woningbouw

Er moet een minister komen die overzicht houdt op deze opgaven. 'Het gaat niet alleen om bouwen bouwen bouwen, maar ook om het begrijpen van al deze bijkomende vraagstukken. Martin van Rijn (PvdA) is een naam die meteen bij mij opkomt. Ik ben erg voor een minister voor de Leefomgeving. Die zowel regie voert op de steden, maar ook op het platteland.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen