Politiek22 sep '21 09:50Aangepast op 22 sep '21 10:15

Algemene Beschouwingen vandaag van start

Auteur: Mark van Harreveld

Volgens demissionair premier Rutte is er voldoende geld beschikbaar voor het oplossen van de grote problemen van Nederland. Vandaag en morgen wordt daarover door de partijen in de Tweede Kamer gedebatteerd tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen, het belangrijkste debat van het jaar. Ditmaal geldt het debat als een lakmoesproef voor de formatie, kunnen de drie middenpartijen samenwerken?

(ANP Bart Maat)

Is er gewoonlijk weinig ruimte voor extra plannen tijdens de beschouwingen, dit jaar is dat anders: Mark Rutte vroeg partijen expliciet om met extra plannen te komen. De VVD is bereid om de 1 miljard euro - bedoeld als lastenverlichting voor het bedrijfsleven - in te zetten om die te financieren.

Als het aan de PvdA en GroenLinks ligt, gaat de 1 miljard euro die het kabinet opzij zet voor het bedrijfsleven, naar huishoudens. Dit bedrag, oorspronkelijk onderdeel van het geld dat is gereserveerd voor de afschaffing van de dividendbelasting, moet in plaats daarvan worden gestoken in lastenverlichting voor gezinnen, vinden de partijen. Daarnaast moet de opbrengst van een hogere winstbelasting voor grote bedrijven naar huishoudens.

Ook moet de energiebelasting omlaag, betaald door een 'CO2-heffing die geld oplevert'. De vervuilers moeten volgend jaar al betalen, zeggen PvdA en GroenLinks in een reeks tegenvoorstellen tijdens de debatten over de rijksbegroting van volgend jaar. Doordat bedrijven een bepaalde hoeveelheid 'vrijgestelde uitstoot' hebben, betalen ze volgend jaar in de praktijk nog geen belasting op CO2.

'Nederland kan zich dit demissionaire kabinet en de formatiechaos niet langer permitteren', zegt PvdA-leider Lilianne Ploumen. 'De Tweede Kamer heeft de kans om iets te doen tegen de woningnood, klimaatverandering en voor meer koopkracht en lerarensalarissen.' GroenLinks-leider Jesse Klaver: 'De grote keuzes voor de toekomst worden vooruitgeschoven. Maar de wooncrisis, de klimaatcrisis en groeiende ongelijkheid vragen nu om oplossingen'.

Mark Rutte spreekt zelf van het 'opplussen' van de begroting, hij ziet het als een poging 'om in het brede politieke midden aan Nederland te laten zien: we kunnen dingen met elkaar doen.'

Afschaffen verhuurdersheffing

PvdA en GroenLinks zullen vandaag voorstellen om de zogeheten verhuurdersheffing af te schaffen, de heffing die woningcorporaties sinds 2013 betalen over de waarde van hun huurhuizen. Die heffing is jaarlijks goed voor 1,8 miljard euro, maar is volgens velen ook de oorzaak van de hoge huurprijzen. Als de heffing verdwijnt kunnen corporaties lagere huren vragen, denken Ploumen en Klaver. Financiering van afschaffing van de heffing moet komen uit een verhoging van de winstbelasting voor bedrijven.

Hogere lonen in de zorg

De SP wil komend jaar miljarden extra uitgeven aan salarissen in de zorg, het onderwijs en bij de politie. Het geld dat daarvoor nodig is, haalt de SP in de tegenbegroting op bij bedrijven, banken en mensen met topsalarissen. Die tegenbegroting doet de SP dit jaar zonder de PvdA en GroenLinks, die met eigen plannen zijn gekomen.

'De SP presenteert vandaag alternatieve keuzes voor hetzelfde geld', zegt partijleider Lilian Marijnissen. 'Zo zorgen we ervoor dat mensen minder belasting gaan betalen en er in hun portemonnee wél op vooruit gaan. Grote bedrijven gaan een hogere belasting over hun winsten betalen, net als grote banken en de vervuilende industrie.'

Het Centraal Planbureau (CPB) bevestigt dat de plannen van de SP op papier net zoveel kosten als die van het demissionaire kabinet. Tegenover ruim 13 miljard euro aan extra uitgaven, staat eenzelfde bedrag aan aanvullende belastinginkomsten, vooral te betalen door grote bedrijven. Eventuele economische effecten van die forse lastenverschuiving zijn niet doorgerekend.

Het planbureau waarschuwt wel dat de plannen van de SP niet allemaal te behappen zijn voor de Belastingdienst. Zo wil de partij dat op loon boven de 150.000 euro een extra werkgeversheffing van 16 procent wordt ingevoerd. Ook moet er een nieuw toptarief in de inkomstenbelasting komen van 65 procent. De plannen voor beperking van de aftrekbaarheid van pensioenpremies en de hypotheekrente kunnen ook tot forse uitvoeringsproblemen leiden bij de fiscus.

Naast extra geld voor de publieke sector wil de SP 1,4 miljard euro besteden aan een verlaging van het eigen risico in de zorgverzekering met 100 euro. Ook rekent de partij erop dat het leenstelsel voor studenten onder een nieuw kabinet sneuvelt, en wil zij dat studenten die er de afgelopen jaren wel onder vielen voor 1,8 miljard euro worden gecompenseerd. Voor de afhandeling van aardbevingsschade als gevolg van de gaswinning in Groningen wil de partij 1 miljard euro extra uittrekken.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen