Politiek17 feb '22 12:30Aangepast op 17 feb '22 15:34

'Wet op inlichtingen en veiligheidsdiensten moet jaarlijks worden geëvalueerd'

Auteur: BNR Webredactie

Om de versnelde technologische ontwikkelingen bij te houden, moet de Wet op Inlichtingen en Veiligheidsdiensten jaarlijks worden geëvalueerd. Dat zegt Internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops in BNR's Big Five. Hij reageert daarmee op de oproep van de MIVD om de wet aan te passen. De wet in de huidige vorm zou de inlichtingendiensten te sterk belemmeren in hun werk.

Op dit moment wordt de wet iedere twee jaar geëvalueerd. Knoops vindt dat het tempo omhoog moet, om zo bij te blijven bij de versnelde technologische ontwikkelingen. 'Als het gaat om cybercrime en de ontwikkelingen die in versnelde pas voorwaarts gaan, moeten dit soort wetten ieder jaar geëvalueerd worden. Dat betekent dat je daarmee rekening houdt met de versnelde technologische ontwikkelingen. Dat moet de oplossing zijn voor de MIVD en de AIVD om hun werk te kunnen doen', meent Knoops.

Cruciale informatiebronnen

Eerder gaf MIVD-directeur Jan Swillens aan tegen BNR dat de inlichtingendiensten door de huidige wet cruciale informatiebronnen missen. Hierdoor vecht Nederland volgens Swillens feitelijk met 'twee handen op de rug' tegen digitale dreigingen van staten zoals Rusland en China.

Luister ook | MIVD: Wet op inlichtingen en veiligheidsdiensten verslechtert Nederlandse defensie

De huidige wet werd drie jaar geleden ingevoerd en moet er voor zorgen dat de privacy van burgers wordt gegarandeerd als de diensten het internet afspeuren. De zorgen hierover ontstonden omdat de diensten wil kunnen tappen van de kabel, waar 90 procent van het internetverkeer doorheen gaat.

Swillens zegt tegen BNR dat door vertraging van de praktische implementatie van de wet, de diensten nog steeds niet bij de de kabel kunnen. Dit zou een risico zijn voor de weerbaarheid van Nederland tegen cyberaanvallen. 'Op het moment dat je niet in staat bent om op goede inlichtingenposities terecht te komen, is je verdediging dus ook slechter.' Volgens Swillens gaat er geen dag voorbij dat Nederland niet wordt aangevallen in het digitale domein.

Luister ook | Cyberaanval Oekraïne gecoördineerd vanaf Amsterdamse server, D66 stelt kamervragen

Oekraïne

De discussie komt deze week in een ander daglicht te staan nadat BNR ontdekte dat de grootste cyberaanval ooit op Oekraïne via een Nederlandse server werd gecoördineerd. De server werd gebruikt om Oekraïense banken en ministeries aan te vallen, maar is inmiddels op verzoek van de politie offline gehaald.

Ook blijkt uit onderzoek van BNR dat SKB Enterprise, een van de twee Nederlandse bedrijven die betrokken waren bij het hosten van de betreffende server, eerder ook het extreemrechtse Vizier op Links heeft gefaciliteerd. Die extreemrechtse organisatie 'ontmaskerde' in 2020 en 2021 onder andere politici, wetenschappers en docenten door hun adres- en contactgegevens online te plaatsen, zo schreef Nu.nl destijds. Ook werden personen aan de deur geïntimideerd.

Luister ook | Nederlandse server betrokken bij cyberaanval Oekraïne offline: bedrijf hostte eerder extreemrechtse Vizier op Links

Betere verdediging

Begin januari gaf Henk Kamp, toen demissionair minister van Defensie, aan dat hij samen met Binnenlandse Zaken werkte aan een tijdelijke aanpassing van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Tegen NRC zei Kamp dat de wijziging ervoor moet zorgen dat Nederland zich beter kan verdedigen tegen cyberaanvallen.

Luister ook | 'Vitale sectoren moeten weerbaarder worden tegen cyberaanvallen'

De tijdelijke aanpassing van de wet is vooruitlopend op een al eerder aangekondigde verandering van de wet, maar die zou nog een tijd op zich laten wachten. Kamp liet destijds al weten dat het nieuwe kabinet uiteindelijk zou moeten besluiten over de tijdelijke aanpassing in de wet. Wat er precies in de wet gaat veranderen is nog niet bekendgemaakt.

Bekijk ook | Kabinet werkt aan tijdelijke aanpassing 'sleepwet' om cybergevaar

Gerelateerde artikelen