Politiek20 apr '22 12:00Aangepast op 20 apr '22 13:12

100 dagen Rutte IV: 'Een taart zou ongepast zijn in het torentje'

Auteur: BNR Webredactie

Het kabinet-Rutte IV zit honderd dagen, maar toen de regering op 10 januari aantrad zag de wereld er nog heel anders uit. Door de oorlog in Oekraïne en de vele financiële tegenvallers is de situatie in Nederland drastisch veranderd. Zo moet het kabinet nog voor de zomer een gat van 15 miljard dichten, een oplossing vinden voor de spaartax en is het vertrouwen in de politiek historisch laag. 'Een taart zou ongepast zijn in het torentje', aldus BNR's politiek verslaggever Leendert Beekman.

Bloemetjes

Bij de presentatie van het coalitieakkoord in december zou kabinet-Rutte IV na jaren van bezuinigen de 'bloemetjes buiten zetten'. Volgens Beekman was er een lang lijstje met extra uitgaven. 'Klimaatfonds, stikstoffonds, 60 miljard zit daar in. Extra geld voor defensie. Basisschoolleraren zouden meer geld krijgen, zorg.' Inmiddels moet het kabinet op zoek naar extra geld vanwege de vele tegenslagen.

Die begonnen volgens Beekman eigenlijk al onder het demissionaire kabinet-Rutte III. 'Het begon al op kerstavond. Toen kwam die uitspraak van de Hoge Raad over box 3. Nog voordat het nieuwe kabinet er zat, was dat al de eerste tegenslag. Door die uitspraak moet de overheid miljarden terugbetalen aan spaarders die jarenlang teveel belasting hebben betaald. De kosten hiervan kunnen in het ergste geval oplopen tot 25 miljard euro.'

Lees ook | Kabinet debatteert over compensatie spaartax

Ook werd begin januari bekend dat de gaskraan in Groningen verder open moest dan gepland in verband met leveringsverplichtingen aan Duitsland. Een derde tegenvaller was rondom de AOW, aldus Beekman. 'Het minimumloon gaat omhoog, maar de AOW was daarvan ontkoppeld. De Eerste Kamer heeft dat tegengehouden, ook weer 2,4 miljard.' Om de voorjaarsnota rond te krijgen moet het kabinet nu nog op zoek naar bijna 15 miljard euro om lopende zaken te kunnen betalen.

Inval Oekraïne

De eerste honderd dagen van kabinet-Rutte IV staan voor een groot deel in het teken van de Russische inval in Oekraïne. Het meest opvallende moment van de afgelopen periode was volgens Beekman dan ook het optreden van premier Rutte nadat de inval bekend werd. 'Toen werden we opgeroepen naar Algemene Zaken voor het persmomentje met Mark Rutte en de spanning straalde echt van het gezicht van Rutte af.'

De inval in Oekraïne is op dit moment nog steeds hét gesprek van de dag in Den Haag, ziet Beekman. De impact van die oorlog zoals het verder versterken van de historisch hoge inflatie en koopkrachtdaling zijn ook direct verworden tot belangrijke hoofdpijndossiers van de regering.

Volg de laatste ontwikkelingen rondom Oekraïne via ons liveblog

Nieuw elan

Een belangrijke andere belangrijke opgave van kabinet-Rutte IV was het vertrouwen terugwinnen van de kiezer, en een nieuw elan geven aan politiek Den Haag, maar volgens Beekman hoor je daar eigenlijk niet zo veel meer over in de wandelgangen. Vooral het mondkapjesdebat over de deal met Sywert van Lienden heeft volgens hem veel schade toegebracht. 'Dit kabinet Rutte zou zichzelf opnieuw uitvinden: dualisme, nieuwe bestuurscultuur. De Kamer zou beter geïnformeerd worden. Het debat over de mondkapjesdeal was daar echt wel een dieptepunt in.'

Lees ook | Kaag had beter moeten weten

Maar er zijn meer gebeurtenissen die het vertrouwen in de politiek verder doen afbrokkelen volgens Beekman. 'Dan is er ook nog het relletje met Kaag over grensoverschrijdend gedrag, een rapport wat eigenlijk al een jaar in de la ligt en waar nog niet op gereageerd is. En dan hebben we ook nog de gemeenteraadsverkiezingen gehad met een lage opkomst. Dat wekte ook niet heel veel vertrouwen.'

Gerelateerde artikelen