Politiek2 jun '22 16:46

Omtzigt onderzoekt inzet omstreden spionagesoftware door AIVD

Auteur: BNR Webredactie

Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt heeft Kamervragen ingediend over de omstreden spionagesoftware Pegasus van de Israelische NSO Group. De Volkskrant meldt vandaag dat de AIVD de software heeft gebruikt om Ridouan Taghi te bespioneren. Omtzigt doet als rapporteur van de Raad van Europa onderzoek naar de spionagesoftware.

De hacksoftware wordt niet alleen door inlichtingen- en opsporingsdiensten gekocht om terroristen en criminelen mee op te sporen. Wereldwijd wordt de software ook gebruikt door overheden om oppositieleden, activisten en journalisten in de gaten te houden, zo bleek eerder uit onderzoek van het Canadese CitizenLab en Amnesty International. Critici vinden dat de hacksoftware daarom een bedreiging vormt voor de democratie. NSO Group deed naar eigen zeggen in 2021 zaken met zestig inlichtingen- en veiligheidsdiensten uit veertig landen.

Afspraken in regeerakkoord over hacken

Het kabinet-Rutte III sprak in 2017 in het regeerakkoord af dat de Nederlandse politie alleen hackmiddelen mag inkopen bij leveranciers die niet aan dubieuze regimes leveren; die beperking gold niet expliciet voor inlichtingendiensten. Ook zou het parlement worden ingelicht over hoe vaak de hacksoftware wordt ingezet.

‘Wij krijgen al drie jaar geen statistieken over hoe vaak het gebruikt wordt en tegen wie het gebruikt wordt’, zegt Omtzigt. ‘Vanuit een mensenrechtenperspectief zal meneer Taghi niet het meest problematische voorbeeld zijn. Maar we hebben gezien dat in landen als Spanje, Polen en Israël de software wordt ingezet tegen politici, advocaten en activisten.

Is de wet nageleefd?

Omtzigt wil van de premier Rutte weten hoe vaak de software is gebruikt, tegen wie het is gebruikt is en of de wettelijke waarborgen zijn nageleefd. ‘Er is een informatieplicht richting de Tweede Kamer. De regering heeft gezegd: we hebben tien miljoen euro per jaar nodig voor die hacksoftware en we vertellen achteraf wat we daarmee doen. Tot nu toe hebben we nog niets gehoord, dus heb je te vertellen hoe je dat ingezet hebt. Heb je je aan de wet gehouden? Heb je alleen criminelen en terroristen gehackt of ben je ook nog ergens anders aan het hacken geweest? Dat lijken me relevante vragen als je zo’n invasief middel inzet.’

Gerelateerde artikelen