Politiek2 jun '22 18:09Aangepast op 2 jun '22 20:02

Voorrang statushouders woningmarkt verdeelt politiek

Auteur: Mark van Harreveld

Overvolle asielzoekerscentra, woningnood, gemeentelijke achterstanden in het huisvesten van statushouders die volgens de wet voorrang kunnen krijgen bij de toewijzing van een huurwoning. En een minister van Wonen die vindt dat een groter percentage van de huurwoningen die vrijkomen naar asielzoekers met een verblijfsvergunning moet gaan. De politiek is tot op het bot verdeeld.

Voorrang

Gemeenten zijn verplicht om een bepaald percentage statushouders te huisvesten in nieuw vrijgekomen huurwoningen, maar veel gemeenten lopen hierin achter. Om die achterstanden in te lopen en voor een betere doorstroom vanuit opvangcentra te zorgen, adviseert De Jonge gemeenten daarom om meer statushouders voorrang te geven op huurwoningen. En dat is tegen het zere been van heel wat Tweede Kamerleden.

Gelijkheid, achter aan sluiten

Volgens JA21-senator en raadslid in Amsterdam voor diezelfde partij Annabel Nanninga is het heel eenvoudig: 'Er is lange wachtrij voor woningen, statushouders hebben het recht hier te zijn, krijgen dezelfde behandeling en mogen achter in de rij aansluiten.' Ze heeft begrip voor de schrijnende gevallen in de overvolle azc's, maar wijst ook op schrijnende gevallen in Nederland: gescheiden partners in een giftige relatie die noodgedwongen bij elkaar moeten blijven wonen, kinderen die bij een gewelddadige ouder zitten en ouderen die 'niet eens de trap op naar de slaapkamer kunnen'.

Wonen is conditie integratie

Hoogleraar Arbeids- en Migratiegeschiedenis Leo Lucassen van de Universiteit Leiden stelt dat goede huisvesting een conditie is voor een succesvolle inburgering - zo kunnen statushouders contacten opbouwen. 'Zolang ze in overvolle azc's zitten vertraag je dat proces. Gemeenten doen dit niet voor niks, daar zijn goede redenen voor'. Volgens Lucassen gaat het om 4 tot 8 procent van de sociale huurwoningen waar statushouders in terecht komen en is de bulk nog steeds voor Nederlanders die op de wachtlijst staan. Hij wijst erop dat de regeling in de jaren '50 is opgetuigd toen zo'n 300.000 Nederlanders uit het voormalige Nederlands-Indië naar hier kwamen. 'Doe je dat niet, dan creëer je getto's.'

Volgens Nanninga is de hele asielketen verstopt en moet Nederland stopen met de 'massale asielinstroom, dat maakt het leven in azc's ook beter. Er zijn gewoon te weinig huizen.' Ze vindt het integratie-argument van Lucassen onzin: 'Als je aan het werk bent kun je ook socializen.' Waarop Lucassen riposteert dat het vaak jaren duurt eer statushouders werk vinden. Hij noemt dat een extra argument om hen een zo goed mogelijk uitgangspunt te geven. 'Hoe langer mensen in azc's zitten, hoe meer dat integratie in de weg zit. Onderzoek toont dat aan.'

In de Tweede Kamer stelde de PVV dinsdag voor om de gemeentelijke voorrangsregel te schrappen. PVV-Kamerlid Kops diende een wetsvoorstel in dat het gemeenten onmogelijk maakt om statushouders voorrang te geven op huisvesting louter op basis van hun statushouderschap. De PVV wil dat alle woningzoekenden in alle gemeenten hetzelfde worden beoordeeld.

Onbegrip

In het Kamerdebat hierover signaleerden verschillende partijen dat er veel onbegrip in de samenleving is over de voorrangsregel. Het voorstel van de PVV kon weliswaar op steun rekenen van FvD, Groep Van Haga, BBB en JA21, maar niet op een Kamermeerderheid. De VVD beaamde echter wel dat het niet de bedoeling is dat gemeenten met woningnood voorrang geven aan statushouders terwijl andere inwoners al heel lang op een wachtlijst staan. Het CDA noemde het PVV-initiatief 'symptoombestrijding', de Christendemocraten willen dat er meer huizen gebouwd worden terwijl de SGP het wetsvoorstel juridisch niet sterk genoeg acht. PvdA, GroenLinks en SP hielden zich afzijdig in het debat, deze partijen lieten schriftelijk weten er niet achter te staan en oplossingen op de woningmarkt te willen zoeken.

Gerelateerde artikelen