Politiek18 nov '22 14:30Aangepast op 18 nov '22 15:39

'Stikstofplan lag al in 2010 klaar'

Auteur: Jorn Lucas

Al in 2010 heeft het toen zittende kabinet een plan gemaakt om de uitstoot van stikstof en fijnstof aan te pakken. 'Dat plan is destijds met diverse ministers opgesteld en goedgekeurd door zowel werkgeversvereniging VNO-NCW als de Europese Commissie. Het was panklaar en ingeregeld, maar opvolgende kabinetten vonden het niet belangrijk', zegt Jacqueline Cramer, oud-minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer op BNR.

Cramer (PvdA) was als minister van VROM aangesteld als coördinator voor het plan Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. 'Toen ik in 2007 aantrad werd het kabinet geconfronteerd met een stikstof- en fijnstofprobleem. Een van de dreigingen was een bouwstop als gevolg van CO2-uitstoot. Aan mij de taak om met andere verantwoordelijke ministers ervoor te zorgen dat de plannen enerzijds direct uitgevoerd konden worden, maar ook anderzijds goedgekeurd konden worden door Brussel', zo zegt Cramer in BNR's Big Five.

Jacqueline Cramer
Jacqueline Cramer (BNR)

Luister ook | BNR's Big Five Duurzaam bouwen | Jacqueline Cramer

'Dat plan ging over verkeer en vervoer, de landbouw en de industrie. De bouwsector werd niet meegenomen, maar het verkeer moest zuiniger en schoner worden. Dat plan was helemaal rond, er was overeenstemming met alle partijen waaronder VNO-NCW en ook de Europese Commissie was in 2009 of begin 2010 akkoord, het was helemaal goed ingeregeld', vertelt Cramer, momenteel hoogleraar Duurzaam Innoveren aan de Universiteit Utrecht.

Desondanks is het plan in een la verdwenen. 'Het eerste wat er gebeurde na mijn vertrek als minister was verhoging van de maximumsnelheid naar 130. Ook werden de melkquota afgeschaft waardoor de boeren mochten uitbreiden. Dit is een direct gevolg geweest van een lobby door brancheorganisaties bij het nieuwe kabinet.'

Lees ook | VVD-prominent Nijpels: 'Kabinetten Rutte voerden dom beleid uit'

Volgens de oud-minister is iets soortgelijks gebeurd met plannen voor het klimaat. 'De toen geldende doelstelling van 30 procent CO2-reductie in 2020 was helemaal ingeregeld en afgestemd met de Europese Commissie. De opvolgende kabinetten hebben daar echter geen aandacht aan besteed, deze thema's werden niet belangrijk gevonden.'

Opportunisme in politiek

Volgens Cramer is de politiek te opportunistisch geworden. 'Ik heb heel lang mijn mond gehouden want het is niet netjes om je opvolgers te bekritiseren. Maar waarom is de politiek niet in staat geweest om consistent beleid door te voeren op terreinen waar dat noodzakelijk was. Daar kan ik echt niet bij.'

Cramer zegt toen al te hebben gevreesd voor de gevolgen van het niet uitvoeren van de plannen. 'Ik wist zeker dat Nederland helemaal zou gaan vastlopen. En als je weet dat deze thema's tot problemen gaan leiden en ondanks de wettelijk vastgelegde samenwerking toch worden genegeerd, dan is de politiek te opportunistisch gebleken.'

Al in 2010 heeft het toen zittende kabinet een plan gemaakt om de uitstoot van stikstof en fijnstof aan te pakken. 'Dat plan is destijds met diverse ministers opgesteld en  goedgekeurd door zowel werkgeversvereniging VNO-NCW als de Europese Commissie. Het was planklaar en ingeregeld, maar opvolgende kabinetten vonden het niet belangrijk', zegt Jacqueline Cramer, oud-minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, op BNR.
Al in 2010 heeft het toen zittende kabinet een plan gemaakt om de uitstoot van stikstof en fijnstof aan te pakken. 'Dat plan is destijds met diverse ministers opgesteld en goedgekeurd door zowel werkgeversvereniging VNO-NCW als de Europese Commissie. Het was planklaar en ingeregeld, maar opvolgende kabinetten vonden het niet belangrijk', zegt Jacqueline Cramer, oud-minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, op BNR. (ANP / ANP)

Leidende rol voor overheid

De politiek moet in de ogen van Cramer een meer leidende rol pakken waarbij ook gebruik wordt gemaakt van de samenleving. 'Neem de burgers serieus in wat ze kunnen, onderzoek hoe zij kunnen helpen bij het behalen van de doelen en ga niet eindeloos polderen.' Een groot verantwoordelijkheid voor de huidige bouw- en stikstofcrisis ligt volgens Cramer bij de lobbyclubs. 'Het zijn de lobby's en politieke krachten die ervoor zorgen dat we in de huidige problemen zitten.' Het is daarom van groot belang dat het vertrouwen in de politiek terugkomt. 'Hoe kunnen we de mensen weer perspectief bieden? Het is een onzekere tijd en we kunnen niet precies zeggen hoe we gaan verduurzamen maar dat we moeten verduurzamen, staat vast.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen