Politiek20 jan '23 14:51Aangepast op 20 jan '23 16:56

Boeren moeten toch eerder aan mestregels voldoen

Auteur: ANP

Nieuwe strengere mestregels worden toch eerder ingevoerd dan minister Piet Adema (Landbouw) van plan was. De bewindsman moest bakzeil halen nadat hij onder zware druk was gezet door de Europese Commissie. Een 'inschattingsfout', zegt Adema.

Lees ook | Adema: '2023 wordt het jaar van oplossingen'

Vorig jaar is met Brussel afgesproken dat de uitzondering voor Nederlandse boeren dat ze meer mest mogen uitrijden dan in andere landen, zou worden afgebouwd. Aan deze uitzondering, de zogeheten derogatie, komt in 2026 een eind.

Lees ook | BBB ziet parallel tussen wanhoop boeren en klimaatactivisten

Adema meldde begin december voor sommige onderdelen een overgangsjaar in te stellen. Dat overgangsjaar viel helemaal verkeerd bij de Europese Commissie. Die liet kort nadat de minister zijn plan presenteerde weten dat is afgesproken dat de maatregelen in zouden gaan op 1 januari van dit jaar en niet pas volgend jaar. Brussel eiste daarom dat Adema van het overgangsjaar zou afzien. Gebeurde dit niet dan zou de derogatie per direct worden gestopt.

Minister Adema zegt dat hij de regels wel wilde invoeren, maar daarbij rekening wilde houden met 'de agrarische praktijk'. Daar had de Tweede Kamer volgens hem ook om gevraagd, zei hij vrijdag na de ministerraad.

Lees ook | LTO teleurgesteld: 'Mogelijkheden voor boeren worden minder'

Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Nieuwe strengere mestregels worden toch eerder ingevoerd dan de minister van plan was.
Piet Adema, minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Nieuwe strengere mestregels worden toch eerder ingevoerd dan de minister van plan was. (ANP / ANP)

Geitenpaadje

De bewindsman erkent dat Nederland wellicht 'een geitenpaadje' heeft gezocht, zoals het dat ook in het stikstofdossier al zo vaak deed om de gevolgen van Brusselse regels voor boeren te verzachten. Zijn collega Christianne van der Wal (Natuur en Stikstof) merkte tijdens een debat in november al op dat de Europese Commissie daar wel klaar mee is. "Ze geloven ons niet meer", waarschuwde zij destijds.

De strengere mestregels worden nu al per 1 maart ingevoerd, zei Adema. Volgens hem verandert er voor 'heel veel boeren' niets. Een aantal boeren zal bijvoorbeeld bufferstroken langs sloten moeten gaan aanleggen. Die mogen wel beplant maar niet bemest worden. 'Dat betekent dat daar een wat lagere opbrengst zal zijn.' Hoeveel boeren dat zal treffen, kan de bewindsman nog niet zeggen.

'Ik snap heel best dat het voor heel veel boeren echt een hele negatieve dag is, dat ze dit weer horen. En dat is jammer', aldus de minister. Hij is niet van plan om op te stappen. 'Ik ben net begonnen en ben uitermate gemotiveerd om samen met de landbouwsector aan te tafel komen tot goede toekomstige landbouw.' Hij was voor deze vergadering speciaal uit Berlijn teruggekomen.

Miljoenen

Het eerder invoeren van strengere mestregels kost Nederlandse boeren mogelijk miljoenen, laat land- en tuinbouworganisatie LTO Nederland weten. Dat komt onder meer omdat boeren nu reeds aangeplante gewassen moeten gaan omploegen om aan de regels te kunnen voldoen.

LTO snapt dat er een misverstand is geweest, maar kan het besluit van de Europese Commissie niet begrijpen. 'Dit betekent dat de commissie boeren voedsel en gewassen wil laten vernietigen. Dat is tamelijk absurd naar de letter van de wet leven', aldus een woordvoerder tegen het ANP. 'Het is lastig om bedragen in te schatten, maar dit gaat om serieus geld. Vele miljoenen euro’s.'

Akkerbouwers maken namelijk in de nazomer al een bouwplan voor het bedrijf, voor het volgende seizoen. Op basis daarvan gaan de gewassen in de winter de grond in, waarna het land wordt bemest. In die fase is het bouwplan nu aanbeland. De aangescherpte maatregelen leiden er nu dan ook toe dat sommige boeren hun land opeens moeten omploegen.

'Het enige wat akkerbouwers hebben gedaan is zich aan de regels houden. Ze hebben niets illegaal ingezaaid of geplant. Het kan zijn dat Brussel het kabinet op de vingers tikt, maar het is absurd om daar dan de boeren de dupe van te laten zijn. In sommige gebieden heeft dit enorme consequenties.'

LTO liet eerder vrijdag al weten 'juridisch op iedere mogelijke manier' een strengere uitleg van nieuwe mestregels voor boeren aan te vechten. LTO-voorzitter Sjaak van der Tak spreekt van 'regel-rancune' van de Europese Commissie. De organisatie denkt bij eventuele rechtszaken sterk te staan.

'Heel breekt los'

Als deze mestplannen van landbouwminister Piet Adema waar zijn, dan 'breekt de hel los' en volgen er nieuwe acties, zegt Farmers Defence Force-voorman Mark van den Oever. 'Ik lees woedende reacties van boeren in onze chatgroepen. Het lijkt wel of landbouwminister Piet Adema tegen de landbouw is. De plannen van Adema zijn vaag, dus we moeten maar even kijken wat hij precies bedoelt,' aldus Van den Oever in een eerste reactie.

De beslissing van Adema is 'weer een nieuwe deuk.' Maandag overlegt FDF met de minister, dat zal een 'pittig' gesprek worden.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen