Politiek24 jan '23 11:02

75 jaar VVD: 'Denken binnen de partij heeft niet stilgestaan'

Auteur: Jorn Lucas

De VVD is sinds 2010 de grootste partij van Nederland en levert ook de langst zittende minister-president in de parlementaire geschiedenis. Reden voor een feest op de dag dat de partij precies 75 jaar bestaat, maar kritiek op de partij is er ook.

De Volkspartij voor Vrijheid en Democratie werd op 24 januari 1948 opgericht als opvolger van de Partij van de Vrijheid (PvdV) en de vooroorlogse Liberale Staatspartij (LSP). Na een periode van oppositie (2007 - 2010), is de VVD onder leiding van Mark Rutte sindsdien één van de de regeringspartijen in ons land.

Volgens Caspar van den Berg, VVD-senator en hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen, is de VVD nog steeds de liberale volkspartij die het vanaf het begin is. 'In de twintigste eeuw waren er drie belangrijke groepen die als volkspartijen konden worden beschouwd, maar de VVD is momenteel de enige die nog bestaat.'

Lees ook | Hoe moeilijk gaat de achterban het de VVD-top maken?

Achterban

Dat is volgens Van den Berg onder meer zichtbaar in de achterban. 'Alle groepen in de samenlevingen voelen zich thuis bij de VVD, ook mensen met een lager inkomen. Binnen die categorie is de VVD in 2021 de grootste partij geworden.'

De laatste jaren klinkt echter kritiek. De partij zou steeds meer opschuiven naar socialistische denkbeelden. 'Waar het bij de VVD om gaat is hoe je een veilige en vrije samenleving kan behouden waarin iedereen die dat wil vooruit kan komen in het leven. Dat betekent dat je op allerlei thema's voldoende ruimte ook is om te kunnen groeien', vindt Van den Berg.

Lees ook | 'VVD is geen applausmachine voor Mark Rutte'

Klimaat is belangrijk

Dat er binnen de partij nu anders wordt gedacht over thema's als klimaat en Europa dan 12 jaar geleden, is volgens Van den Berg juist een teken dat 'het denken binnen de partij niet heeft stilgestaan.' 'We zijn er met z'n allen achtergekomen dat klimaat heel belangrijk is als je die vrije en veilige samenleving wil behouden.'

De VVD is sinds 2010 de grootste partij van Nederland en levert ook de langst zittende minister-president in de parlementaire geschiedenis. Reden voor een feest op de dag
De VVD is sinds 2010 de grootste partij van Nederland en levert ook de langst zittende minister-president in de parlementaire geschiedenis. Reden voor een feest op de dag (ANP / Peter Hilz)

Tegelijkertijd beweren ondernemers zich steeds minder thuis te voelen bij de partij. 'Daar moeten we alert op blijven, dat is de backbone van onze partij', zegt Van den Berg. 'Wij zijn er voor de ondernemende mens. Voor een deel zijn dat mensen met een eigen partij, maar het gaat ook om mensen die in andere sectoren werken en toch ook ondernemend in het leven staan.'

Van den Berg hoort dat gemor ook; 'die geluiden zijn bekend'. Maar dat is niet het hele verhaal, zegt de senator. 'Ik hoor ook dat we juist te veel naar het grootbedrijf kijken, dus we moeten de balans zoeken.' Daarnaast betekent het werken in een coalitie ook dat de partij niet alles kan doen wat 'je zou willen doen.'

Lees ook | 'Kiesdrempel moet naar drie zetels'

Midden

Maar is de partij dan te veel naar het midden opgeschoven? Nee, zegt Van den Berg. 'Dat de VVD al twaalf jaar de grootste partij is, houdt niet in dat de partij ook alleen regeert. We hebben partners nodig om die meerderheden te vormen.' En volgens Van den Berg is het juist logisch dat er meer naar andere partijen en het naar het midden wordt gekeken, 'noodgedwongen' weliswaar.

'De afgelopen jaren is er eigenlijk geen alternatief op rechts. De partijen zijn er wel, maar die hebben zich met bepaalde standpunten en met een bepaalde manier van politiek bedrijven niet echt gekwalificeerd om mee te kunnen samenwerken.'

Dat typeert de afgelopen twaalf jaar. 'Binnen zulke coalities proberen we dat liberale geluid in beleid te krijgen. Dat blijven we doen, hoe meer mensen op de VVD stemmen hoe sterker dat geluid in de coalities.'


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen