Europese Verkiezingen 201420 mei '14 15:16

Ver-van-mijn-bedshow Europa: wie doorbreekt de cyclus?

Auteur: Marjan van den Berg

De EU heeft grote invloed op Nederland. Toch is de opkomst bij Europese verkiezingen altijd relatief laag. Waar komt die gebrekkige belangstelling vandaan? Ligt het aan de media, of aan de politici zelf?

Uit een recente peiling van TNS-Nipo blijkt dat 39 procent van de kiezers zegt komende donderdag ‘zeker’ te gaan stemmen. Vijf jaar geleden zei ook 39 procent dit; uiteindelijk bracht toen 36,5 procent daadwerkelijk een stem uit. Een belangrijk thema bij de verkiezingen van aanstaande donderdag is de Nederlandse houding ten opzichte van de EU: zijn we vóór of tégen (meer) Europa?

Eurocommissaris Neelie Kroes zei tegen Nu.nl dat zij vindt dat we op deze manier slordig omgaan met de Europese Unie, terwijl de EU zo belangrijk is. Zij vindt dan ook dat Europa beter moet worden uitgelegd en dat het debat inhoudelijker moet worden gevoerd dan nu wordt gedaan door anti-Europa-partijen.

Over het imago van Europa als een abstracte ver-van-mijn-bedshow gingen Joost Oranje, hoofdredacteur van Nieuwsuur, BNR-Europa-correspondent Anke Truijen en Carla Joosten, Europa-correspondent van Elsevier, op BNR met elkaar in discussie. Wie of wat valt het te verwijten dat Europa ver van veel mensen af staat?

Alle drie hebben de journalisten het idee dat de Europese politiek er in de media vaak bekaaid vanaf komt. Carla Joosten: “De Europese Unie is de vierde bestuurslaag van Nederland, een van de bestuurslagen, dus die hoort gewoon in de media te zijn zoals alle bestuurslagen. Zoals ook over de provincie of Binnenhof wordt ook over de Europese Unie niet altijd proportioneel bericht.”

Spanning
Ook Joost Oranje vindt dat media zich minder bezighouden met Europa dan met binnenlandse politiek, “omdat we in de Haagse politiek natuurlijk meer politieke spanning zoeken en vinden, bijvoorbeeld omdat partijen een coalitieakkoord hebben gesloten waar ze aan kunnen worden gehouden en waar discussie over ontstaat tussen coalitiepartijen en oppositiepartijen. Dat levert politieke spanning op.”

Op Europees niveau ligt dit volgens Oranje veel moeilijker. “Het Europees Parlement functioneert natuurlijk, doet belangrijke dingen, maar kan geen enkel besluit nemen zonder dat Europese regeringsleiders erbij betrokken zijn. Dus dat staat op die manier wel op wat meer afstand dan bijvoorbeeld de Haagse politiek.”

Volgens Anke Truijen is er echter spanning genoeg in de Europese politiek. Zo wist the Financial Times te melden dat de Duitse bondskanselier Merkel in huilen uitbarstte tijdens een top over de redding van de euro. “Het probleem is: dat gebeurt allemaal achter gesloten deuren. Als journalisten vangen wij daar wel flarden van op. Heel belangrijke beslissingen, en wij horen pas later wat daar is gebeurd”, zegt Truijen.

Cyclus
Oranje denkt dat het ‘Brussel’ inderdaad deels zelf te verwijten valt dat er weinig naar buiten komt. Anderzijds valt het ook de journalistiek aan te rekenen, die volgens hem liever investeert in berichtgeving over binnenlandse politiek. Investeren in meer EU-verslaggevers zou echt vruchten kunnen afwerpen, zegt hij. “Ik denk dat als dat gebeurt en er komt meer nieuws uit en het wordt hier ook opgepikt, Haagse politici er ook sneller op aanslaan. Want we zijn natuurlijk ook een cyclus met elkaar. Politici reageren op media en andersom.”

Joosten vindt dat Haagse politici ook zelf boter op het hoofd hebben. “Ik vind het zelf wel een probleem om het altijd maar weer terug te brengen op de media. Het is ook echt het Binnenhof. Welke politici aan het Binnenhof weten überhaupt wat er in Brussel gebeurt?”

Truijen: “Wat ik probeer – en dat probeer ik ook met onze Haagse verslaggever Hugo Reitsma – te doen, is te kijken waar Den Haag over gaat en waar de EU over beslist, en dat samen te brengen: te kijken of dit synchroon loopt. En met elkaar proberen uit te leggen: dit wordt over dit thema in Den Haag gezegd en op dit moment wordt dit hierover in Brussel gezegd.”

Geen apart hokje
Oranje en Joosten vinden het dan ook terecht dat ook kopstukken uit de landelijke politiek nadrukkelijk bij de campagnes voor de Europese verkiezingen betrokken zijn en optreden in debatten in de media. Oranje: “Europa is natuurlijk ook Nederland. Europese politiek is ook Nederlandse politiek.” Joosten: “Het is niet een apart hokje, het hoort er helemaal bij, dus je moet ook helemaal niet denken aan ‘Brussel Vandaag’ of iets dergelijks, nee. Het is onderdeel van de hele nieuwsstroom en van het hele politieke systeem.”


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen