Sport28 nov '13 15:34Aangepast op 28 nov '13 19:31

Toponderzoeker: ook meer matchfixing in Nederland

Auteur: Pieter van den Akker

De vlek van matchfixing in het voetbal is weer een stuk groter geworden. De Britse politie heeft vanochtend zes mannen gearresteerd nadat de The Daily Telegraph een geheime opname had gepubliceerd. Daarin stelde een omkoper dat het fixen van een wedstrijd in een van de lagere competities 60 duizend euro kost.

Volgens de National Crime Agency, die nauw samenwerkt met de gokcommissie en de Engelse voetbalbond, gaat het om wedstrijden in de lagere divisies. "De focus bij deze operatie ligt op een internationaal illegaal goksyndicaat'', aldus de NCA.

Volgens de krant The Daily Telegraph zijn er drie spelers gearresteerd en ook een oud-voetballer uit de Premier League, die nu een zaakwaarnemer is. Het is niet duidelijk om welke divisies het gaat, maar een team zou betrokken zijn bij drie verdachte wedstrijden.

Matchfixing in Nederland
De zaak houdt heel Engeland bezig, maar ondertussen is de kans groot dat er ook in ons land meer wedstrijden zijn gefixt dan het handjevol wedstrijden dat tot nu toe bekend is. “De kans is klein dat het bij een of een paar wedstrijden blijft. Dat is in alle landen zo, dus ook in Nederland.”

Die woorden zijn opgetekend uit de mond van ‘matchfixing-jager’ Chris Eaton. Hij wordt wereldwijd beschouwd als de autoriteit op het gebied van manipulatie van sportwedstrijden. De Australiër was hoofd veiligheid bij wereldvoetbalbond FIFA en werkte daarvoor 42 jaar bij de politie, waarvan 12 jaar voor Interpol. Tegenwoordig is hij hoofd sportintegriteit bij het International Centre for Sport Security in Qatar.

Toneelspelers van Togo
Eaton was tijdens het laatste WK (Zuid-Afrika, 2010) de veiligheidschef namens de FIFA. Mede door zijn toedoen zijn de laatste jaren meerdere criminelen opgepakt voor betrokkenheid bij matchfixing. Onder hen een van 's werelds meest beruchte fixers: Wilson Raj Perumal uit Singapore. Perumal is veroordeeld voor het fixen van wedstrijden in Europa, Afrika, Zuidoost-Azië en Amerika.

Het is dan ook niet heel verwonderlijk dat de fixer die de Britse journalisten hebben gesproken een bekende zegt te zijn van deze Perumal, die op dit vlak een 'aardige' staat van dienst heeft opgebouwd. Het meest opmerkelijke duel waarbij Perumal als fixer was betrokken, was een oefenwedstrijd tussen Bahrein en Togo (3-0). Het team van Togo bleek niet het echte team, maar een nep-team dat uit 'toneelspelers' bestond die speciaal voor de gelegenheid waren opgetrommeld.

Onlangs werden de resultaten van het Nederlandse onderzoek naar matchfixing gepresenteerd. De belangrijkste conclusie was dat matchfixing in ons land maar op zeer beperkte schaal voorkomt. Is dat een juiste conclusie?
Chris Eaton: “Ik ken het onderzoek Olfers niet in detail, maar wat ik wel weet is dat matchfixing in sommige landen vaak en in heftige mate voorkomt, en in andere landen minder. Daar is geen specifieke reden voor, anders dan de mogelijkheden om wedstrijden te beïnvloeden. Dat is waar criminelen naar kijken. Het is duidelijk dat matchfixing over de hele wereld gebeurt en zich ook naar verschillende landen in Europa heeft verspreid. Ook naar landen die geloven dat ze er goed beschermd tegen zijn. Vier jaar geleden zou ik misschien hebben gezegd dat Nederland totaal geen matchfixing-problemen heeft. Net als Duitsland, Italië en Finland (in deze landen zijn grote matchfixingprocessen gevoerd en veel arrestaties uitgevoerd)."

Het onderzoek is deels gebaseerd op een enquête onder (oud-)voetballers, andere sporters en andere betrokken als trainers en bestuurders.
Lachend: “Bij een enquête moet je er maar op vertrouwen  dat mensen de waarheid vertellen. Als je iets wil weten wat maar in de verste verte met criminaliteit te maken heeft, moet je informatie hebben die is onderzocht. Het is moeilijk om te zeggen of die enquête accuraat is. Het zou kunnen, maar zo klinkt het niet. Je moet informatie hebben over criminele netwerken die al dan niet in een land actief zijn. Het is goed om de mening van clubs en spelers te horen, maar de relevantie ervan is beperkt.”

In 2009 heeft de Duitse justitie twee weken lang telefoons afgetapt in Nederland. Resultaat: twee  verdachte wedstrijden. Denkt u niet dat er veel meer wedstrijden verdacht zouden zijn als er meerdere weken, maanden of jaren zou zijn afgetapt?
“Feit is dat geen enkel geval op zichzelf staat. Zeker met matchfixing heb je niet zomaar uit het niets een of twee gevallen. Matchfixing wordt gepland. Het is niet zo dat criminele organisaties een of twee wedstrijden uitkiezen en dan weer doorgaan naar een ander land. Nee, ze werken op een langdurige en opzettelijke basis. Ze willen vaste voet krijgen in een land, aanwezigheid. De kans is klein dat het bij een of een paar wedstrijden blijft. Dat is in alle landen zo, dus ook in Nederland.”

Stapje voor stapje komt er wereldwijd meer informatie over matchfixing naar buiten. Denkt u dat de informatie die er nu is het topje van de ijsberg is of is het meeste inmiddels wel bekend?
“Oh nee, het is het topje van de ijsberg. Over de hele wereld is er een enorm aantal onderzoeken naar matchfixing. Niet alleen in het voetbal, maar ook in andere sporten. Dit is duidelijk een teken dat er op grote schaal wordt geïnfiltreerd in sport om gokfraude te plegen. Ik wil benadrukken dat matchfixing is bedoeld om geld buit te maken van bookmakers, legale of illegale. De reden dat matchfixing steeds verder is gegroeid, is dat er over de hele wereld de afgelopen tien jaar zo ontzettend veel wordt gegokt op sport . Al helemaal de laatste vijf jaar. Die toename heeft een grote aantrekkingskracht op criminele organisaties. “

Wat is wereldwijd volgens u de omvang van matchfixing?
“In sommige sporten is het enorm. Met andere woorden: het stadium crisis is wel bereikt. In de lagere competities van sommige landen is het gemeengoed geworden, het is aan de orde van de dag.  In Zuidoost-Azië is het in het voetbal, cricket en enkele andere sporten een geaccepteerd onderdeel van het spel geworden hoe je de wedstrijd fixt. Dat is een sportcultureel probleem dat door de leiders binnen de sport moet worden bestreden. Spelers, officials, scheidsrechters: ze hebben allemaal een verantwoordelijkheid om de integriteit van de sport te beschermen."

Hoeveel matchfixing-syndicaten zijn er in Europa en de rest van de wereld actief?
“Ik zou het niet weten. Wist ik het maar.. Zeker in Zuid-Oost Azië ken ik er verschillende die actief zijn, bijvoorbeeld in Singapore, Maleisië, Filipijnen, Hong Kong en Macau. Zoals ik al eerder zei: het gaat om een heel groot aantal. Ik durf geen keihard cijfer te noemen. Maar de vele bewijzen voor matchfixing zijn zo hard en duidelijk dat we weten dat er heel veel criminelen op dit vlak opereren.”

Werken de syndicaten zelfstandig of werken ze samen?
“Criminelen switchen van syndicaat naar syndicaat en van gang naar gang. Elke kans grijpen ze aan, waar het ook is.”

Inmiddels zijn er wereldwijd grote matchfixing-criminelen gearresteerd. Neem de Singaporees Dan Tan of zijn landgenoot Wilson Raj Perumal, die is veroordeeld voor matchfixing en sinds zijn vrijlating in Hongarije verblijft. Goed nieuws, maar bent u niet bang dat er direct een nieuwe generatie criminelen opstaat als de oude achter de tralies zit?
“Zeker. De namen die je noemt behoren nog maar tot 1 criminele organisatie. Maar er is een heel groot aantal organisaties actief op dit terrein. De arrestaties zijn een goede ontwikkeling, maar vormen nog maar het begin. Het is zeer goed dat Perumal een paar jaar geleden is gearresteerd in Finland, maar het verschrikkelijke is dat we nu vanuit Australië horen dat hij ook in dat land mogelijk betrokken is bij matchfixing, terwijl hij onder politiebescherming in Hongarije staat. Hij is voor matchfixing veroordeeld, maar vanuit de gevangenis fixt hij nog steeds wedstrijden.”

Gelooft u dat matchfixing volledig is uit te roeien?
“Absoluut. Maar dan moet de sport zich zakelijker gedragen. Sportbonden en clubs moeten niet zo naar binnen gekeerd zijn, maar internationaal opereren als een groot bedrijf. Feit is dat sport een makkelijk doelwit is, omdat het nu nog amateurbusiness is, geen professionele business. Op de tweede plaats moeten regeringen helpen. De sector zelf heeft geen opsporingsbevoegdheid. Dat is de verantwoordelijkheid van regeringen en probleem is dat die niet goed samenwerken. De overheid moet de politie aansporen om nationaal en internationaal onderzoek uit te voeren. De criminelen komen van over de hele wereld, de spelers komen van over de hele wereld, de wedstrijden worden over de hele wereld gespeeld . Daarom is er mondiaal actie nodig.”

Verhaalsuggesties of tips over matchfixing? akker@bnr.nl of monchy@bnr.nl

Gerelateerde artikelen