Sport7 feb '12 19:27Aangepast op 7 feb '12 20:26

Oost-Europees voetbal corrupt en verziekt

Auteur: Harmen Simon Teunis

Het Oost-Europees voetbal is corrupt. Meer dan veertig procent van de spelers is wel eens benaderd voor omkoping. En daar houdt het niet op. Want één op de negen voetballers heeft te maken gehad met geweld. Wantoestanden in het Oost-Europese voetbal vieren hoogtij.

Racisme, corruptie, manipulatie van uitslagen of fysiek geweld. Voor dat en meer, waarschuwt de Europese bond voor professionele voetballers, de FIFprovvandaag. De organisatie publiceerde vanmiddag een vuistdik rapport over alles wat er mis is in het Oost-Europese profvoetbal.

Fifpro-voorzitter Theo van Seggelen legt uit hoe slecht het gesteld is met het professionele voetbal in Oost-Europa. "Het is zeer ernstig. Wij vermoedden al een lange tijd dat in Oost-Europa de omstandigheden zeer slecht waren. Maar dat ze zo slecht waren, was voor ons een verrassing."

Contact met criminele organisaties
Van Seggelen illustreert: "Een op de tien spelers in Oost-Europa heeft contact over match fixing, contact door criminele organisaties om een wedstrijd te beïnvloeden. Bijna 50 procent van de spelers ontvangt zijn salaris niet op tijd. Dat varieert van helemaal niet tot een termijn van drie tot zes maanden. Een ander voorbeeld is dat één op de tien spelers slachtoffer is van racisme."

"Verder heeft één op de zes spelers te maken met geweld van met name de fans. Kortom het is een echt zwart boek. De omstandigheden van die spelers zijn voor ons uiteraard onacceptabel."

Waarheid niet zomaar boven tafel
Het was voor FIFpro nog een flinke klus om de waarheid boven tafel te krijgen. "We zijn al een hele tijd bezig om via de voetbalbonden te proberen een soort van dialoog tot stand te brengen tussen de bonden, de clubs en de spelers. Dat is ons niet gelukt", zegt Van Seggelen.

Hij vervolgt: "Toen hebben we besloten om maar onderaf te beginnen en hebben wij in de landen waar het om gaat de spelers georganiseerd en vakbonden opgericht en het vertrouwen van de spelers gewonnen. Dat was niet eenvoudig omdat ze allemaal erg bang zijn om te praten."

"Nadat we dat vertrouwen gewonnen hebben, hebben zij ons geholpen. We hebben een representatief onderzoek gedaan. De spelers blijven uiteraard anoniem. Zij bleken bereid om de gegevens te verschaffen die nodig waren om dit zwartboek te maken."

Bevestigt het vermoeden
Europarlementariër Emine Bozkurt, rapporteert aan de commissie burgerrechten op het gebeid van racisme en andere wantoestanden in het voetbal. Zij is blij met het zwartboek, want het bevestigt het vermoeden dat het niet goed gaat met voetbal in Oost-Europa.

"Uit het rapport komt duidelijk naar voren dat in meer dan de helft van de lidstaten van de Europese Unie sprake is van match fixing. Van die meer dan drieduizend voetballers die benaderd zijn, heeft 12 procent gezegd dat zij benaderd zijn door criminele organisaties. 24 procent weet er van af dat binnen hun competitie sprake is van match fixing. Dat is heel slecht. Wat duidelijk is uit het rapport is dat er een directe relatie is tussen voetballers die niet betaald worden en dat zij daardoor vatbaarder zijn voor match fixing. 55 procent van deze groep is dus benaderd door criminele organisaties."

Geloofwaardigheid Europese competities
De geloofwaardigheid van de Europese competities krijgt door dit onderzoek een flinke knauw, bevestigt Van Seggelen. "Ofschoon de Oost-Europese clubs de minderheid vormen in die internationale competities kunnen we niet ontkennen dat die clubs ook meedoen in die internationale competities. Wij staan daar niet voor garant dat dit allemaal gaat zoals het zou moeten gaan."

Maar het begint natuurlijk met het vaststellen van een probleem voor gewerkt kan worden aan een oplossing. Maar dat kan FIFpro niet alleen. "We kunnen het in ieder geval onder de aandacht brengen van de Europese Commissie, de parlementen van de nationale overheden. Maar dat is niet voldoende. Natuurlijk speelt daarin ook een rol dat de UEFA, de governing body van het voetbal die altijd een beetje probeert de zaak onder de deken te stoppen.

UEFA
UEFA heeft een nauwkeurig opgebouwde reputatie van een organisatie die het liefst haar kop in het zand steekt. Daar is ook in dit geval zeker sprake van. Want dat het in Oost-Europa niet deugt, kan moeilijk een verrassing worden genoemd. Ook de FIFpro zegt al jarenlang dat het bij het voetbal in Oost-Europa niet deugt.

"Ze proberen dat natuurlijk allemaal een beetje uit de weg te gaan. Maar ik hoop en heb daar goede hoop op dat Platini, die de baas is van de UEFA, zich nu ook realiseert dat hij niet langer kan roepen dat het wel komt. Het is wat ons betreft een tijd om acties te ondernemen. Want anders is ook de UEFA niet meer geloofwaardig", zegt Van Seggelen.

Rol van de spelers
Voetballers zelf zouden natuurlijk ook voortouw kunnen nemen in deze strijd tegen corruptie. Maar het systeem lijkt zo verziekt, dat dit weinig uit zal halen. Van Seggelen: "Het grote probleem in die landen is dat de arbitrage zoals wij dat in Nederland en West-Europa hebben, in die landen niet speelt."

De FIFpro ziet voor zichzelf ook geen rol om naar jusitie te gaan. "Als je in Rusland bent en je spreekt daar met de autoriteiten dat die mensen, zoals we in Nederland gewend zijn, daarvoor te porren zijn. In die landen, zoals Oekraïne en Rusland, wordt je met een fluitje in het riet gestuurd. Dat werkt niet."

Oplossing uit Europa?
Dan moet de oplossing misschien toch maar uit Europa komen. Maar volgens Emine Bozkurt begint het bij de voetbalbonden zelf. Want, zo zegt ze, zij moeten zorgen dat er goed bestuur is. "Wat wij kunnen doen is zorgen dat er een definitie is in het strafrecht van de verschillende lidstaten dat dit soort zaken ook echt aangepakt kunnen worden."

"Want in sommige lidstaten is het niet eens strafbaar en daardoor heel aantrekkelijk voor de georganiseerde misdaad om te gaan wedden op wedstrijden die vooraf zijn gefikst", zegt Bozkurt

"Ten tweede moet Europol hier onderzoek naar doen. Want het blijkt dat het overal plaats vindt." Een derde rol is er volgens Bozkurt voor de FIFA en UEFA. "Zij werken heel vaak met onderaannemers. Die moeten ook gescreend worden om te kijken of die wel zuiver op de graat zijn. Want er is heel veel corruptie en infiltratie van criminelen.

UEFA en FIFA verzaken
Bozkurt is dan ook van mening dat de grote organisaties binnen het voetbal jarenlang hebben verzaakt. En dan vooral als het gaat om match fixing. "Ze pakken het wel aan als het van buiten is. Dan kijken ze naar wedpatronen en dergelijke."

Dynamo Zagreb - Olympique Lyon
Ze noemt de wedstrijd Dynamo Zagreb - Olympique Lyon in de Champions League als voorbeeld. In een op zijn minst merkwaardige wedstrijd won Lyon met 1-7 in Zagreb. Daardoor vloog Ajax op doelsaldo uit de Champions League. Bozkurt: "Daar is terecht een onderzoek naar aangevraagd door Ajax. Maar vervolgens blijft het liggen bij de UEFA omdat ze zeggen dat ze geen wedpatronen hebben gezien."

"Maar ze hebben niet gekeken naar de andere kant en dat is dat er gewoon vals gespeeld wordt om bepaalde clubs eruit te gooien. Dat wordt niet aangepakt. Als ze iets doen moeten ze alles aanpakken om te zorgen dat het voetbal eerlijk is en dat we kunnen vertrouwen op die competities. Als de hele integriteit van sport te wensen over laat dan zal het voetbal uiteindelijk verliezen."

Luister hier naar het gesprek van BNR's Petra Grijzen met FIFpro-voorzitter Theo van Seggelen en Europarlementariër Emine Bozkurt

Gerelateerde artikelen