Vluchtelingencrisis29 nov '15 16:14Aangepast op 30 nov '15 08:04

'EU maakt strakke afspraken met Turkije'

Auteur: Thijs Baas

De Europese Unie en Turkije hebben een pact gesloten om de illegale migratie naar Europa een halt toe te roepen. Dat maakte EU-president Donald Tusk zondag na afloop van overleg bekend.

Foto: ANP
Foto: ANP

In ruil van het indammen van de vluchtelingenstroom krijgt Turkije 3 miljard euro, komt er in oktober 2016 visumvrij reizen voor Turken naar de EU en zullen de gesprekken over de toetreding van Turkije tot de EU worden versneld. Beide partijen overeen gekomen dat er van de 35 hoofdstukken die besproken moeten worden voor toetreding er vijf opnieuw geopend worden. 14 december worden de toelatingsgesprekken feestelijk hervat.

De Turkse premier Ahmet Davutoglu sprak bij aankomst van "een historische dag in het toetredingsproces en om de relatie met de EU nieuw leven in te blazen''. Hij bedankte de EU-leiders voor een "nieuw begin''. Tijdens de top zullen de leiders spreken over de "gezamenlijke en toekomstige richting van ons continent en de geopolitieke uitdagingen zoals migratie'', zei hij.

'Turkije ziet zichzelf als winnaar'
Toch is het nog maar de vraag of het EU-lidmaatschap er ooit gaat komen voor Turkije. Volgens verslaggever Anke Truijen "hoor je niemand zeggen dat we dit zo snel mogelijk moeten regelen." De gesprekken werden afgeblazen vanwege een verschil van inzicht over de mensenrechten in Turkije.

Volgens correspondent in Turkije Marc Guillet is er sprake van een doorstart. "Turkije heeft echt het idee dat zij het meeste uit deze onderhandelingen hebben gehaald. Premier Davutoglu noemde na afloop de vluchtelingen maar één keer, en benadrukte dat er in Europa nu een sterke politieke wil is om Turkije te omarmen als lid." De Turkse premier wilde echter geen garanties bieden over de inperking van de vluchtelingenstroom. Guillet: "Met name de kustlijn langs de Egeïsche Zee is moeilijk te bewaken."

 

De hoop is nu dat de Cyprioten de nieuwe onderhandelingen niet zullen blokkeren. Dan is zelfs een akkoord over de hereniging van het verdeelde Cyprus in de lente van volgend jaar mogelijk, zegt Guillet.

Rutte is gematigd optimistisch
Premier Mark Rutte noemde het akkoord "op papier een belangrijke stap om de migrantenstroom in te dammen''. "De stroom moet omlaag'', zei Rutte. "Zoals het nu is, kan het niet doorgaan.'' Geld gaat er pas, gefaseerd, naar Turkije als er concrete projecten zijn ter verbetering van de opvang, benadrukte Rutte. "De Turken moeten leveren en dat gaan we monitoren.'' Rutte verzekerde dat het versnelde toelatingsproces niet ten koste gaat van alle gestelde criteria. Hij toonde zich "gematigd optimistisch’’ dat het Europa en Turkije lukt de stroom vluchtelingen in te dammen.

EU-commissaris Frans Timmersmans zei geen reden te hebben om te twijfelen aan de Turken. "Ik ben er steeds meer van overtuigd geraakt dat zij ook inzien dat ze met ons moeten samenwerken."

Veel geld
"Dit kost veel geld'', erkende premier Mark Rutte. Of de EU en dus ook Nederland nog meer geld stort, "dat zien we daarna wel''. Eerst zal Turkije zich moeten houden aan de gemaakte afspraken en met concrete resultaten moeten komen, zei Rutte. Ook de Belgische premier Charles Michel benadrukte dat er "geen blanco cheque'' naar Turkije gaat. Rutte hoopt dat "zo snel mogelijk’’ de uitvoering van de afspraken voor betere grensbewaking en opvangkampen zichtbaar is.

 

EU-president Donald Tusk waarschuwde om "niet te naïef’’ te zijn. "Turkije is niet de enige sleutel om de migratiecrisis op te lossen’’, zei hij. Hij wees er onder meer op dat de bewaking van de buitengrenzen van Europa een gezamenlijke EU-taak is. "Wij kunnen die taak niet uit handen geven aan een ander land.’’

Gerelateerde artikelen