Wetenschap16 dec '15 09:12

Onderzoekers in Utrecht zijn oorzaak autisme op het spoor

Auteur: Mark Hulstein

Utrechtse onderzoekers lijken de oorzaak van autisme en de ziekte van Alzheimer op het spoor. In het wetenschapsblad Neuron beschrijven ze een eiwit dat essentieel blijkt te zijn voor de groei van zenuwcellen.

Foto: ANP
Foto: ANP

Een eiwit blijkt de sleutel om van stamcellen zenuwen te laten groeien. TRIM46 heet het eiwit, dat nodig is om een kleine stamcel tot een meterslange dunne zenuwcel, die aan de ene kant de buitenwereld aftast en aan de andere kant verbinding maakt met je hersenen. Dat eiwit zorgt er voor dat die zenuw twee verschillende uiteinden heeft. "Een stamcel is voornamelijk een ronde cel die nog heel veel typen cellen kan maken", zegt Casper Hoogenraad van de Universiteit Utrecht.

Haal je dat eiwit helemaal weg, dan groeien er ook helemaal geen zenuwcellen meer. Maar wat gebeurt er als er nog wel wat eiwit zit maar minder dan de bedoeling is? Want volgens Hoogenraad is dat wat er aan de hand kan zijn bij een ontwikkelingsstoornis. "Denk aan autisme, daar gaan we vervolgonderzoek naar doen. We gaan kijken of bijvoorbeeld de hoeveelheid van dat eiwit is aangetast. Dit eiwit komt in alle zenuwcellen voor, maar het zou wel eens kunnen zijn dat bijvoorbeeld een iets lagere concentratie van het eiwit in bepaalde subtypes iets meer effect heeft op het functioneren", zegt Hoogenraad.

Hoewel het onderzoek aantoont hoe belangrijk het eiwit is, is de relatie met autisme nog niet aangetoond. "Ik ben daar wel hoopvol over. Dit is echt een nieuw soort proces, een nieuw mechanisme dat nooit eerder blootgelegd is", zegt Hoogenraad. Dit zou ook nieuwe medicijnen kunnen opleveren. Want als die zenuw er eenmaal is, blijft dat eiwit nodig. Anders verliest de zenuwcel alsnog zijn functie.

Hoogenraad: "Het is zo'n essentiële component. Als die er niet meer is, gaat het mis."

Gerelateerde artikelen