Wetenschap17 feb '16 23:23

De logica achter staken: een Marxistisch perspectief

Auteur: Thijs Baas

Economische theorieën slagen er slechts tot op zekere hoogte in om stakingen naar aanleiding van cao-conflicten te verklaren. Voor een veelzijdiger beeld is het perspectief vanuit één theoretische bril te beperkt, zegt Alex Lehr, die vandaag promoveert aan de Radboud Universiteit. Een sociologische, Marxistische blik kan uitkomst bieden.

Als je wilt begrijpen waarom er gestaakt wordt bij cao-conflicten, heb je niet genoeg aan een economisch perspectief. In de meest invloedrijke economische onderhandelingstheorieën worden cao-onderhandelingen beschouwd als het heel rationeel verdelen van de koek. Maar niet alleen financiële motieven bepalen het verloop van de onderhandelingen, zegt Lehr. Voor bonden speelt ook de eigen positie op de langere termijn een rol.

 

Op zijn minst moet het loonbod eerlijk overkomen en juist daardoor ontstaat 'besmettingsgevaar''; enkele jaren geleden zag je bij de schoonmakersstakingen dat ook de gemeentelijke vuilnismedewerkers gingen dreigen met een staking. "Het was elders succesvol geweest, dus men vond het eerlijk dat zij dat ook kregen. Punt is alleen dat die gemeentelijke vuilnismannen te maken hebben met een compleet andere situatie: publieke sector versus private sector."

Marxistisch
Uiteindelijk kwam Lehr voor een nadere verklaring uit bij sociologen, die volgens hem op een hele andere manier aankijken tegen arbeidsconflicten. "Die gaan er eigenlijk veel meer vanuit een Marxistisch perspectief in: er is nou eenmaal een inherente tegenstelling tussen de belangen van de werkgever en de werknemer. Uiteindelijk zijn cao-conflicten een langere strijd om een strategische positie, om structureel de verhouding tussen werkgever en werknemer te beïnvloeden."

Gerelateerde artikelen