Wetenschap16 sep '15 10:24

Ozonlaag knapt weer een beetje op

Auteur: Judith Laanen

Het gaat weer een stuk beter met onze ozonlaag. Het ozongat wordt niet groter en herstelt zich weer, zegt Thomas Röckmann, hoogleraar atmosferische natuur- en scheikunde aan de Universiteit Utrecht.

Foto flickr.com/photos/robinwood/
Foto flickr.com/photos/robinwood/

Vandaag is een belangrijke dag voor de ozonlaag. Niet alleen is het de Internationale Dag ter Behoud van de Ozonlaag - uitgeroepen door de Verenigde Naties in 1994 om het Montrealprotocol te vieren dat op 16 september 1987 ondertekend werd - het ozongat krimpt ook steeds meer.

Elk jaar ontstaat het ozongat rond september boven de Zuidpool, waar dan het voorjaar begint. In december 'groeit' het weer dicht. De temperatuur heeft ook invloed op de grootte van het gat, daarom is het meestal lastig te meten. Maar dat het krimpt, weet Röckmann zeker: "De stoffen die ozon afbreken, zoals chloor, gaan duidelijk terug. Dat kunnen we meten en zien we op allerlei plekken in de wereld."

Niet te vroeg juichen
In het Montrealprotocol zijn destijds afspraken gemaakt over de bescherming van de ozonlaag. Zo zijn de schadelijke cfk- en halonengassen afgeschaft. Maar we zijn er nog niet. Het duurt heel lang voordat de stoffen worden afgebroken en dat gebeurt ook nog eens pas op dertig kilometer hoogte in de stratosfeer. "Het lijkt nu een succes te zijn, maar het duurt nog tientallen jaren voordat we weer op het oude niveau terug zijn", voorspelt Röckmann.

Betekent het kleiner wordende ozongat ook dat klimaatverandering de goede kant op gaat? Röckman waarschuwt voor andere, vervangende broeikasgassen. "Deze andere gassen breken veel minder of soms helemaal geen ozon meer af, maar het zijn nog steeds broeikasgassen. Dus deze discussie gaat maar door. Terwijl we eigenlijk met ozon een beetje klaar zijn, zijn die neveneffecten van die vervangingsgassen nog steeds te groot." Röckmann vraagt zich in de aanloop naar de aanstaande klimaattop in Parijs, die eind november begint,  dan ook af of er regelgeving komt voor deze vervangingsgassen.

Meten is weten
Volgend jaar gaat Nederland ozon meten met een nieuw meetinstrument genaamd Tropomi, dat in samenwerking met het KNMI ontwikkeld is. Röckmann: "Tropomi concentreert zich op ozon in de troposfeer, de laagste laag van de atmosfeer, waar wij ook leven. Daar is ozon niet gewenst, want daar is het schadelijk voor onze gezondheid." Als we zuinig zijn op onze ozonlaag kan deze naar verwachting volledig hersteld zijn in 2050.

Gerelateerde artikelen