Wetenschap8 jun '16 20:24

Criminelen met geheugenverlies spelen meestal toneel

Auteur: Judith Laanen

Tachtig procent van de daders van zware misdaden liegt als ze zeggen dat ze niets meer van hun daad kunnen herinneren. Dat zegt bijzonder hoogleraar neuropsychologie en recht Marko Jelicic.

Foto ANP
Foto ANP

De Maastrichtse hoogleraar beroept zich op recent neuropsychologisch over de hippocampus, het gedeelte van de hersenen dat herinneringen van het korte- naar het lange termijn-geheugen doorgeeft. Deze wordt tijdens een emotionele, stressvolle of traumatische gebeurtenis extra geactiveerd, waardoor je die beter onthoudt dan neutrale gebeurtenissen, zegt de hoogleraar.

Volgens Jelicic moeten getuigendeskundigen vaker gebruik maken van tests waarmee authentiek geheugenverlies gescheiden wordt van toneelspel. Maar vaak zijn de deskundigen niet op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen in hun vakgebied. 'Veel mensen die dit soort werk doen, doen het op een soort freelance basis. Tussendoor doen ze dit forensisch werk.'

En dat komt sommige daders goed uit, bijvoorbeeld omdat niks meer weten een stuk beter beter staat in de rechtszaal. Voor de strafmaat kan dat een hoop uitmaken, zegt Jelicic: 'Een impulsief delict, zoals doodslag, krijgt een lagere straf dan een geplande daad, zoals moord.'

Maar het echte liegbeest onderscheiden van een leugenaar is niet zo moeilijk, zegt Jelicic. Geheugenverlies heeft bepaalde kenmerken die iemand die alsof doet niet kent. Je kunt erachter komen door ze allerlei a-typische of zeldzame kenmerken voor te leggen.

Als er drugs of alcohol meespeelt, is het een ander verhaal. Dan werkt de hippocampus een stuk minder goed. Maar volgens Jelicic is dat slechts bij 20 procent van de daders die claimen geheugenverlies te hebben het geval.

Gerelateerde artikelen