Wetenschap21 sep '16 10:01

Zwak zaad Westerse man begint al in baarmoeder

Auteur: Judith Laanen

De kwaliteit van het sperma van de Westerse man gaat hard achteruit, met grote gevolgen. Vandaag buigen daarom 400 onderzoekers zich op een congres in Rotterdam over de vraag hoe het sperma weer gezond kan worden.

Foto ANP
Foto ANP

Uroloog Gert Dohle van het Erasmus MC, mede-organisator van het andrologie-congres, zegt dat er de afgelopen jaren allerlei mogelijke factoren zijn onderzocht die de oorzaak zouden kunnen zijn van het slechte zaad. 'De levensomstandigheden van mannen, strakke onderbroeken, overgewicht, een gebrek aan mannelijk hormoon', somt Dohle op.

Pesticiden zijn de boosdoener

Maar de grootste boosdoener is ons milieu, zegt Dohle, in de vorm van pesticiden en chemicaliën die we dagelijks in lage concentraties binnen krijgen. De chemische stof BPA, die in plastic verpakkingsmateriaal zit, is een belangrijke verstoorder van de ontwikkeling van het mannelijke genitaal, zegt Dohle. 'Die zijn lastig af te breken door ons lichaam', zegt Dohle. Ook lijkt deze stof op het vrouwelijk hormoon. 'Als je daar een overdaad aan hebt, bijvoorbeeld vroeg in de zwangerschap, kunnen die pseudo-oestrogenen invloed hebben op de ontwikkeling van testikels.'

Met name vroeg in zwangerschap problemen

Dat heeft met name vroeg in de zwangerschap, in het eerste trimester als de testikels zich ontwikkelen, gevolgen. Als het daar fout gaat, zie je op latere leeftijd daarvan de gevolgen, zegt Dohle. 'Zoals vruchtbaarheidsproblemen en andere afwijkingen zoals niet indalen van de zaadballen, maar ook de toename van het aantal mannen met zaadbalkanker heeft hier waarschijnlijk mee te maken.'   

Zaadkwaliteit kan op termijn problemen geven

De kwaliteit van het sperma heeft op termijn gevolgen voor de kans om vader te worden of spontane zwangerschappen te krijgen, zegt Dohle. We hoeven ons nu nog niet zoveel zorgen te maken, zegt de uroloog, maar als deze trend zich doorzet dan zal de zaadkwaliteit de komende decennia in toenemende mate een probleem kunnen worden.

Preventie

De belangrijkste oplossing is preventie, zegt Dohle. 'We moeten zorgen dat de stoffen die hiervoor verantwoordelijk zijn niet meer in onze voedselketen en drinkwater terecht komen.' Eerst moet nog wel aangetoond worden dat deze stof daadwerkelijk ook dit effect heeft, zegt Dohle.

Uit eerder sperma-onderzoek van het Radboud UMC bleek al dat mannen naarmate ze ouder worden meer mutaties in hun genen mee kunnen geven, die opduiken in het DNA van de kinderen.

Gerelateerde artikelen