Wetenschap16 nov '16 14:55Aangepast op 16 nov '16 16:37

Inzoomen op zieke cel verkleint kans op tweede ingreep

Auteur: Jolijn Mes

Met een app zien of je met die moedervlek naar de dokter moet. Door de massaspectrometrie, een innovatieve techniek waarmee je menselijke cellen heel precies kunt fotograferen, lijkt dit de realiteit te worden.

HH/Dolph Cantrijn
HH/Dolph Cantrijn

Ron Heeren, hoogleraar en fysicus aan de Maastricht University, doet onderzoek naar de technologie en legt uit wat het precies is: 'We proberen de identiteit van deeltjes te bepalen door ze letterlijk te wegen. Elke cel bestaat uit moleculen en die hebben hun eigen massa. Als je die moleculen weegt, weet je welke moleculen de oorzaak zijn van ziekte en gezondheid.'

Patholoog

De techniek van massaspectrometrie is al bekend, zegt Heeren: 'Daarmee wordt urine en bloed geanalyseerd. Maar wij willen de techniek naar de patholoog brengen. Die kijkt normaal gesproken door zijn microscoop naar de vorm van de cellen in een biopt en kan twee kleuren zien. Met deze techniek kan hij foto’s maken waarmee hij veel verschillende kleuren van duizenden verschillende moleculen kan zien en dan precies weet welke zieke moleculen waar zitten.'

Op het moment moet 20 procent van de geopereerde kankerpatiënten nogmaals onder het mes, omdat er weefsel is blijven zitten. Heeren: 'Met deze nieuwe technieken willen we de kans op een tweede operatie terugbrengen naar vijf procent.'

Persoonlijk behandelplan

Maar daar houdt het nog niet op, zegt Heeren: 'We kunnen de celdiagnose heel persoonlijk maken, maar ook voorspellen hoe een patiënt op therapie gaat reageren. Zo kunnen we het juiste mengsel van chemotherapie bedenken die voor die patiënt specifiek echt zal werken.'

Nog iets verder in de toekomst ziet Heeren zelfs een manier om deze techniek te integreren in alledaags gebruik: 'De massaspectrometers moeten zó klein worden dat ze in onze telefoon passen. Als je dan een moedervlek ziet die je niet vertrouwt, kun je daar met je telefoon een foto van maken die meteen de moleculen analyseert en kan vertellen of het een melanoom gaat worden.'

De tricorder van Dr. Spock, daar gaan we naartoe, zegt Heeren:

 


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen