Wetenschap25 jan '18 06:12Aangepast op 25 jan '18 08:07

Extern onderzoek slurpt universitair budget

Auteur: BNR Webredactie

Het extra geld dat universiteiten krijgen wordt grotendeels opgeslokt door de kosten van samenwerking met overheden en bedrijven. Dat blijkt uit onderzoek van het Rathenau Instituut. De cijfers leggen een gapend gat bloot tussen de rekenmodellen van het ministerie van OC&W en de werkelijke uitgaven van de universiteiten.

Collegezaal van de Universiteit Tilburg.
Collegezaal van de Universiteit Tilburg. (ANP ROBIN VAN LONKHUIJSEN)

De academische uitgaven aan onderwijs zijn sinds 2012 nauwelijks toegenomen, terwijl de bijdragen van het Rijk die daarvoor waren bestemd wel fors stegen, zo meldt het Financieele Dagblad. Rathenau-onderzoeker Jos de Jonge: 'Universiteiten doen veel opdrachtonderzoek; dan moet je denken aan gezondheidsfondsen, aan gemeenten, landelijke overheden, soms ook bedrijven. Dat willen we ook allemaal, maar die organisaties betalen zelden de echte kostprijs. Dat betekent dat universiteiten als het ware moeten bijlappen uit het geld dat ze van de minister krijgen. Die matching drukt de bestedingen, zowel aan het vrije onderzoek als aan het onderwijs.'

Van de 15,5 miljard euro die sinds 2008 naar onderwijs ging werd volgens het Rathenau Instituut in de praktijk maar 12,4 miljard aan onderwijs besteed. De uitgaven aan eigen onderzoek daalden zelfs sinds 2012, ondanks het extra geld dat universiteiten daarvoor ontvingen van het Rijk. Tegenover elke euro die een universiteit van bijvoorbeeld een bedrijf of Europese financier krijgt, staat gemiddeld 0,74 euro aan eigen investeringen.

Kans op wetenschappelijke doorbraken

Universiteiten worden al jaren aangemoedigd om opdrachten van derden binnen te halen, omdat samenwerking de kans op wetenschappelijke doorbraken zou vergroten. Met resultaat: de inkomsten uit deze activiteiten zijn sinds 2008 meer dan verdubbeld: van 0,8 miljard euro naar bijna 1,8 miljard euro in 2016, het meest recente cijfer. De andere kant van de medaille is dat ook de kosten voor universiteiten oplopen.

Voorbarige conclusies

Volgens woordvoerder Bart Pierik van de VSNU, de Vereniging van Universiteiten, kleven er veel bezwaren aan de door het Rathenau Instituut gehanteerde onderzoeksmethode. Elke verregaande conclusie zou wat hem betreft dan ook voorbarig zijn, zegt hij tegen het Financieele Dagblad. 'Universiteiten krijgen een bedrag voor onderzoek en onderwijs, dat kun je niet opsplitsen.' Meer geld voor eigen onderzoek, dat niét gematcht hoeft te worden, is volgens de VSNU één van de oplossingen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen