Wetenschap1 mrt '18 12:15Aangepast op 2 mrt '18 19:10

Na de oerknal was er nog geen ster te zien

Auteur: Anne Myrthe Korvinus

De Big Bang maakte het heelal gloeiend heet maar de sterren kwamen 'pas' 180 miljoen jaar later. Die baanbrekende ontdekking brengt onderzoekers dichter bij het verder uitpluizen van het precieze ontstaan van ons universum.

Een gedeelte van de radiotelescoop LOFAR in het Drentse Exloo. De radiotelescoop is de grootste ter wereld en kan helpen bij het verdere onderzoek naar de sterrenstelsels.
Een gedeelte van de radiotelescoop LOFAR in het Drentse Exloo. De radiotelescoop is de grootste ter wereld en kan helpen bij het verdere onderzoek naar de sterrenstelsels. ( ANP)

'Na de Big Bang was het geweldig heet in het heelal en groeide het hele heelal', legt Michiel Brentjens uit. Hij is radiosterrenkundige bij Astron. Dat licht kwam niet van sterren maar was het nagloeien van de oerknal. 'Sterren zijn klompen gas, net zoals de zon.' Bij de oerknal was het heelal simpelweg nog te glad en was er een enorme hoeveelheid gas, maar die was nog niet genoeg afgekoeld en geklonterd tot sterren. Dat heeft namelijk nogal wat tijd nodig, zegt Brentjens.

Als het gas voldoende bij elkaar gestroomd is, kan het als een ster gaan schijnen. 'Een ster gaat pas stralen als een soort kernbom binnenin aangaat.' Het licht van de eerste sterren veranderde de 'gevoelstemperatuur' van het gas in het heelal. 'Het effect van de eerste sterren op de rest van het gas.' Dat is wat de sterrenkundigen in Amerika nu onderzocht hebben.

Wanneer ging het licht aan?

Het is een vraag die elke kleuter aan zijn ouders stelt en waar sterrenkundigen nu dus het antwoord op weten. Dat is wat het onderzoek baanbrekend maakt. 'Het is de moeilijkste makkelijke meting die nu is gedaan', vertelt Brentjens. De onderzoekers meten met een antenne, die heel precies moet meten. 'Ze hebben tien jaar aan deze antenne gewerkt.'

In Nederland zijn ze vooral geïnteresseerd naar het moment waarop er gesproken kan worden van melkwegstelsels, wat betekent dat er genoeg sterren moeten zijn. 'Nederland loopt vooraan in dat onderzoek met de LOFAR radiotelescoop, de grootste ter wereld om met lange radiogolven het heelal te fotograferen.' Die heeft duizenden antennes en daarmee kunnen de onderzoekers aan de slag en verder ontdekken hoe het universum in elkaar zit.

Gerelateerde artikelen