Wetenschap8 jul '20 14:16Aangepast op 8 jul '20 15:09

Nederlandse universiteiten moeten voorbeeld nemen aan Duitsland

Auteur: BNR Webredactie

Er moet een betere balans komen tussen gericht, commercieel wetenschappelijk onderzoek in samenwerking met bedrijfsleven en industrieën enerzijds en vrij en fundamenteel onderzoek aan de andere kant. Dit zegt hoogleraar Moleculaire Genetica Hans Clevers van de Universiteit Utrecht in BNR's Big Five. Volgens Clevers kan Nederland een voorbeeld nemen aan het succes van de Max Planck-instituten in buurland Duitsland.

Max Plack-instituten zijn kampioenen

De Duitse Max Planck-instituten bestaan uit zo'n 60 á 70 onderzoeksinstellingen met een budget dat net iets kleiner is dan het totale Nederlandse onderzoeksbudget. 'Dat is volstrekt vrij onderzoek', zegt Clevers, 'De lat ligt heel hoog en er zijn allerlei condities waaraan je moet voldoen, maar als je er eenmaal bent, dan heb je totale vrijheid. Die Max Planck-instituten scoren internationaal enorm goed.'

Onzekerheid leidt tot leegloop

Volgens Clevers gaat de discussie in de Tweede Kamer nu over die verdeling in Nederland. 'De wetenschap denkt dat het fifty-fifty is, maar de tendens is dat het sterk verschuift naar 85 - 15', zegt Clevers. Het gevolg van die trend is dat mensen niet meer geïnteresseerd zijn om aan een universiteit te blijven 'omdat onduidelijk is of ze ooit zelf een eigen onderzoeksgroep van de grond kunnen krijgen. Door die onzekere carrièreperspectieven gaan ze adviseren, of bij McKinsey werken'.

Ondernemende wetenschapper, een moeilijke combinatie

Clevers zette zelf een bedrijf op om een medicijn te ontwikkelen tegen leververvetting. 'Dat doe je niet met een budget van drie miljoen, bovendien is het heel moeilijk om de juiste mensen aan te trekken', zegt de hoogleraar. Volgens Clevers is de combinatie van wetenschapper in dienst van de universiteit en ondernemerschap lastig. Hoewel de overheid het aanjagen van economische activiteit door wetenschappers stimuleert, blijven veel kennisinstituten het afbreukrisico te hoog vinden: 'Iemand kan heel rijk worden, er kan iets misgaan in een trial, er dreigt reputatieschade. De TU's en Wageningen kunnen dit goed, die zijn ook trots, andere universiteiten zijn daar niet zo goed in. De beste constructie is om het kennisinstituut ook aandeelhouder te maken om een belangenverstrengeling te voorkomen'.

Luister ook | Big Five van Roelof Hemmen


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen