Wetenschap3 jun '22 09:34

Experts: ‘stikstofmeting moet nauwkeuriger’

Auteur: Bart van Rijswijk

Experts willen dat de overheid meer stikstofmeetpunten opzet. De huidige berekeningen van de landelijke stikstofuitstoot door het RIVM kunnen namelijk nauwkeuriger dan nu het geval is. Dat is niet goed voor het draagvlak voor het ingrijpende stikstofbeleid, zeggen deskundigen.

Volgens wetenschappers van VSL (voorheen het Van Swinden Laboratorium) zijn de huidige meetpunten van goede kwaliteit, maar is hun aantal te klein om het scherpst mogelijke beeld van de landelijke situatie te krijgen. 'Daar zou meer discussie over moeten zijn', meent algemeen directeur ​​Fabienne van Booma van het meetinstituut.

Het is namelijk niet altijd even duidelijk wat de stikstofuitstoot veroorzaakt. Zo kan bijvoorbeeld een stevige wind stikstof vanuit het Ruhrgebied Nederland inblazen. 'Daarom moeten er meer metingen gedaan worden, op meerdere plekken', aldus Van Booma, die graag ziet dat de overheid meer geld in de stikstofmetingen investeert.

Nationaal metrologisch instituut

VSL is een private onderneming die door de minister van Economische Zaken en Klimaat is aangewezen als nationaal metrologisch instituut. VSL ontwikkelt in die hoedanigheid meetstandaarden voor zaken variërend van elektriciteitsmeters tot kankerbestraling. Ook kalibreert VSL apparatuur om stikstof te meten.

VSL staat niet alleen in de roep om meer stikstofmeetpunten. Emeritus-hoogleraar Leen Hordijk, die leidinggeeft aan het adviescollege dat onderzoekt of de stikstofmeetmethoden wetenschappelijk voldoende onderbouwd zijn (de Commissie Hordijk), vindt ook dat het aantal metingen opgeschaald moet worden. Volgens Hordijk worden veel vergunningen nu vergeven op basis van berekeningen rondom stikstofdepositie en zouden ‘extra meetpunten die berekening nauwkeuriger maken’.

Traagheid roept irritatie op

VSL vindt dat de overheid meer haast mag maken met het uitbreiden van het aantal meetpunten. De Commissie Hordijk raadde de toenmalige minister van Landbouw al zo'n twee jaar geleden aan tien extra meetpunten te plaatsen bij Natura 2000-gebieden en twee extra op andere plekken in het land. Dat plan wacht nog steeds op goedkeuring, tot irritatie van VSL. 'Het duurt zorgelijk lang voordat die meetpunten er zijn’, zegt directeur Van Booma.

VSL benadrukt dat de kwaliteit van de meetpunten momenteel goed is. 'Metingen die lokaal worden uitgevoerd, geven een nauwkeurig beeld van hoeveel stikstof er ter plekke in de lucht zit.' Het stikstofbeleid kent daarmee een stevig fundament, maar nauwkeurigheid is vooral voor twijfelgevallen van belang en daarmee volgens VSL ook voor het draagvlak voor het stikstofbeleid. ‘Boeren die hun bedrijf moeten sluiten of nieuwbouwwijken die niet gebouwd kunnen worden, omdat elders in die regio misschien net ietsje te veel wordt uitgestoten’, aldus Van Booma.

Nauwkeuriger meten kan natuurlijk ook betekenen dat de overheid in sommige gevallen juist strenger zal moeten optreden. Van Booma: 'Wij willen het zicht op de omvang van het probleem verbeteren. Ook om te weten of het beleid dat nu wordt uitgevoerd aanslaat, of dat er een tandje bijgeschakeld moet worden. '

Reactie RIVM

Het RIVM laat desgevraagd weten dat er géén extra meetpunten nodig zijn. Het stikstofbeleid is namelijk gericht op het beschermen van de biodiversiteit in de Natura 2000-gebieden. In en bij die gebieden wordt al voldoende gemeten om te zien of de stikstofdepositie nog verder moet worden teruggedrongen, vindt het RIVM. 'Op dit moment vormen de huidige modellen, die gebaseerd zijn op metingen, een solide basis voor het beleid’, aldus een woordvoerder.

Gerelateerde artikelen