Opinie26 jan '13 08:48Aangepast op 26 jan '13 10:29

Column Peter Verhaar | Vriendschap en vijandschap

Auteur: Peter Verhaar

Vorige week werd de vijftigste verjaardag van het vriendschapsverdrag tussen Frankrijk en Duitsland gevierd.

Peter Verhaar
Peter Verhaar

Januari 1963 moet een traumatische maand voor de Engelse diplomatie zijn geweest. Eerst werd op 14 januari 1963 premier Macmillan tot op het bot beledigd door de Gaulle die de deur van de EEG dichtgooide voor Engeland.

Vriendschapsverdrag
En dat nadat Engeland, na lastige interne discussies, alsnog besloten had haar aversie tegen het federale Europa te laten varen en toch toe te treden tot de Gemeenschap.

Minister Edward Heath verwoordde het Engelse gevoel met veel emotie "we in Britain are not going to turn our backs on the mainland of Europe". En dan een twee weken later het vriendschapsverdrag tussen de twee aartsvijanden.

Geen toeval
Het kan dus bijna geen toeval zijn dat de speech van Cameron, waarin hij zijn visie op de rol van Engeland binnen de EU uiteenzette, in januari is uitgesproken. De aandacht in de media ging vooral uit naar het referendum. Dat doet geen recht aan de betekenis  van zijn speech. Cameron maakte de spagaat waarin Engeland al sinds de jaren 50 zit, pijnlijk overduidelijk.

Gemeenschap
Engeland was nooit enthousiast voor de Gemeenschap en toen het niet anders kon, wilde zij vooral een Europese Vrijhandelszone tussen onafhankelijke nationale staten. Maar naarmate de as  Frankrijk-Duitsland sterker werd, was er ook de noodzaak om een plaats aan de onderhandelingstafel te hebben.

Piketpaaltjes
Ook Cameron balanceert tussen de noodzaak van economische samenwerking zonder haar soevereiniteit kwijt te raken én concessies aan een federaal Europa. Ik denk dat ook nu weer de economische motieven de overhand zullen krijgen.

Dat wordt goed geïllustreerd door twee bancaire dossiers waarin Engeland haar piketpaaltjes plaatst. In de eerste plaats de herstructurering van het bankwezen. Engeland kiest voor een eigen weg via de Commissie Vickers in plaats van aansluiting bij de commissie Liikamen. En in de tweede plaats ligt Engeland écht dwars bij de invoering van Financial Transaction Tax. Het belang van de City gaat echt vóór alles.

Voorspelbare reactie
De reacties uit Frankrijk en Duitsland waren voorspelbaar. Er ís geen'Europa á la carte' en dat is juist. De opmerking  van de Franse minister van Buitenlandse Zaken Fabius  over het uitleggen van 'de rode loper' als Engeland eruit wil, was natuurlijk pikant. Eerder had Cameron die loper namelijk uitgerold voor rijke ontevreden Fransen. Dat heet een 'koekje van eigen deeg'.

Nederland zou een belangrijke brugfunctie tussen de drie grootmachten kunnen vervullen. Dat hebben we altijd gedaan. Ik ben dus benieuwd naar de reactie van Rutte.

Gerelateerde artikelen