Opinie3 jun '13 06:47

Column Peter Verhaar | Solidariteit

Auteur: Peter Verhaar

Deze week schreef Heleen Dupuis, lid van de 1e kamer voor de VVD, in het Financiële Dagblad over de doorgeschoten solidariteit in de zorg. Zij merkte op dat er in Nederland een afkeer bestaat van elke begrenzing van solidariteit.

Peter Verhaar
Peter Verhaar

Volgens Dupuis wordt solidariteit gezien als een onbeperkte, bijna absolute plicht en elk voorstel tot beperking leidt steevast tot verwijzingen naar een tweedeling in de samenleving.

Dupuis had het over de zorg, ikzelf moest direct aan de pensioenproblematiek denken. Het huidige pensioensysteem, Defined Benefit genoemd, is gestoeld op solidariteit. Solidariteit van ongezonde mensen met gezonde mensen, solidariteit van laag opgeleid met hoog opgeleid, van werknemers die regelmatig, en vaak niet uit vrije wil, van werkgever veranderen met werknemers die zeg eens 30 jaar bij één werkgever blijven. Maar vooral solidariteit van jongeren met ouderen.

Dat intergenerationele probleem dreigt nu het bestaande pensioensysteem op te blazen. Ouderen protesteren tegen het korten op pensioen, terwijl jongeren roepen dat de ouderen door veel langer van het pensioen gebruik te maken, het gevolg van onze uitstekende gezondheidszorg,  in het verleden veel te weinig hebben betaald. De sociale partners proberen op z'n polderiaans met steunverbanden het systeem te redden, maar het is vechten tegen de bierkaai.

De druk om de solidariteit te laten varen wordt opgevoerd. Door meer pensioenbesef bij jongeren en een andere kijk op het maken van carrière,bewegen we in de richting van geïndividualiseerde pensioenen, Defined Contribution genoemd. Er kan dan nog wel collectief belegd worden wat een verstandige zaak is, want díe schaalvoordelen moet je niet kwijtraken, maar het door een werknemer opgebouwde pensioenpotje komt geheel ten goede aan díe werknemer.

Ook bedrijven zijn voor. Want als het pensioenfonds de min of meer gegarandeerde pensioenen niet kan opbrengen, dan wordt er naar de bedrijven gekeken. Bedrijven willen een goede pensioenregeling voor de werknemers, maar geen blanco cheque uitschrijven.

Ik was dan ook blij met het initiatief van de jonge socialisten, jonge democraten en de JOVD. Hun 10 punten plan is een eerste aanzet om het huidige pensioensysteem te hervormen min of meer langs de lijnen die ik net geschetst heb. Maar los van de inhoud is het vooral toe te juichen dat jongeren interesse gaan tonen in pensioen. Het zal de 'old school' pensioenbestuurders die vaak weinig draagvlak hebben in het bedrijf, dwingen plaats te maken.

Het pensioengebouw uit de jaren zeventig met haar schrootjesplafond staat op instorten. Nu maar hopen dat we niet gaan restaureren, maar dat we het pensioengebouw van de grond af aan opnieuw gaan opbouwen. Het werd tijd.

Gerelateerde artikelen