Opinie10 dec '12 06:56

Column Peter Verhaar | Banken als het beste van twee werelden

Auteur: BNR Webredactie

Ik studeerde eind jaren zeventig af en stond toen voor de keuze, solliciteren in het bedrijfsleven of bij de overheid. Dat was destijds geen eenvoudige keuze.

Peter Verhaar
Peter Verhaar

Het bedrijfsleven was op een haar na dood. Kiezen voor het bedrijfsleven was een grote gok, een ongewisse carrière. En als je dan uit een ambtenaarsgezin komt, dan lijkt de keuze snel gemaakt. Een redelijk, maar bescheiden salaris, een zeker pensioen, life-time employment.

Maar gelukkig voor mij waren er ook nog de banken. Hoewel we het toen nog niet hadden over 'too big to fail', waren de banken toen al een beschermde diersoort. Zij boden 'het beste van twee werelden': grote zekerheid, een mooi inkomen én je was werkzaam in het bedrijfsleven.

Ergens in de jaren tachtig is het misgegaan. Drie kabinetten Lubbers zorgden voor een enorme opleving van de marktsector. En de overheid besloot de bedrijven waar zij eigenaar van was, op afstand te zetten of zelfs 'naar de markt' te brengen. Een goed voorbeeld daarvan is de start van de Postbank in 1986. De ambtenaren van de Rijkspostspaarbank kregen de status van bankmedewerker. Zoals gezegd, niet z'n groot verschil. Maar daarmee was het begrip semi-overheid geïntroduceerd.

Semi-overheidsbedrijven zijn 'hom noch kuit' en de wrange vruchten plukken we vandaag de dag. Scholen, woningsbouwcorporaties, ziekenhuizen kennen niet de tucht van de markt. Daarmee bedoel ik, plat gezegd, dat als het misgaat, ontslag of faillissement volgt. En als de markt geen toezicht houdt, dan wordt het lastig. Dat hebben we gezien bij onderwijsgroep Amarantis en  corporatie Vestia. De besturen hadden bijna een vrijbrief en dat is goed te zien in de salarissen. Zij gingen zich gedragen en spiegelen aan de marktsector.

Vanaf 1 januari 2013 geldt de Wet Normering Topinkomens. Het topinkomen in 2013 wordt ruim 228.000 euro. Het kabinet wil uiteindelijk naar 100 procent van het ministerssalaris.

In de bankensector zijn, naast natuurlijk De Nederlandse Bank, twee semi-overheidsbedrijven: Bank Nederlandse Gemeenten en Nederlandse Waterschapsbank. De topmannen moeten dan gaan inleveren, want zij verdienen nu respectievelijk 518.000 euro en 313.000 euro. Curieus genoeg wordt ABN AMRO niet als semi-overheid gezien. Dus Zalm mag zijn 750.000 euro blijven verdienen.

Ik zou er geen moeite mee hebben als we terugkeren naar de jaren zeventig. Hebben organisaties niet een echt breed maatschappelijk doel, dan volledig privatiseren. Zijn die organisaties cruciaal voor ons allemaal en is concurrentie lastig, dan zijn het overheidsbedrijven. En dan ben je weer gewoon ambtenaar, met alle voor-en nadelen die er bij horen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen