Opinie3 mei '13 07:47Aangepast op 3 mei '13 10:42

Column Lamyae Aharouay | Zelf bepalen wie je herdenkt, dát is vrijheid

Auteur: Lamyae Aharouay

Tijdens het lezen van deze column mag u alleen denken aan de inhoud daarvan en aan niets anders. Uw hersenen dienen zich exclusief te richten op wat ik hier schrijf. Bent u daar nog? Anders stopt u maar met lezen.

Ik wil niet dat u dit leest als u nu nadenkt over de openingsstand van de AEX, wat u gaat ontbijten of over de invulling van uw weekend. Daar leent mijn column zich niet voor.

De kans is vrij groot dat u mij geschift vindt na deze introductie. Maakt u zich geen zorgen. Ik probeer mij enkel te verplaatsen in de gedachtegang van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Morgen vindt de 68e herdenkingsdag na de Tweede Wereldoorlog plaats. Een moment om, zo stelt directeur van het Comité Jan van Kooten, Nederlandse slachtoffers van oorlogssituaties te herdenken. Geen foute Nederlanders, geen Duitsers, geen SS'ers. ''We herdenken op 4 mei de Nederlandse oorlogsslachtoffers, niet de geallieerden die zijn omgekomen tijdens de bevrijding.''

Blijkbaar spelen nationaliteit en functie een grote rol in wie u morgen mag herdenken. U merkt het al, het is al helemaal voor u voorgekauwd. U hoeft alleen maar uw mond te houden voor twee minuten lang, en na te denken over wie Jan van Kooten wil dat u nadenkt.

Kunnen we restricties opleggen aan waar men aan zou mogen denken op herdenkingsdag? Neen, natuurlijk niet. Met alle respect voor zij die omgekomen zijn tijdens die oorlog, zij die voor onze vrijheid hebben gestreden en zij die voor de rest van hun leven gebrandmerkt zijn met die afschuwelijke oorlog en met de vreselijke misdaden die toen zijn gepleegd. Maar de Tweede Wereldoorlog is van 68 jaar geleden. Ik heb die oorlog niet meegemaakt, voor mij is het niet tastbaar. Van mij kan niet verwacht worden iets te herdenken wat ik enkel ken van boeken, de televisie en verhalen die wijlen mijn buurvrouw mij vertelde. Dat verwacht ik straks ook niet van mijn kinderen. Of van mijn kleinkinderen. Voor zover verwachtingen en herdenken überhaupt samengaan.

Ik betrek geen nationaliteit of slagveld in mijn denken. Twee minuten ergens stil bij staan omdat het hoort, met beperkingen aan aan wie je mag denken. Is dát hoe wij in Nederland herdenken? Heeft iemand wiens overgrootopa de keuze maakte om fout te zijn in de oorlog minder recht om dat op 4 mei te herdenken dan iemand die zijn oma is verloren aan de oorlog?

Natuurlijk sta ook ik morgen stil bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Maar ik denk ook na over zij die de keuze hebben gemaakt om verraders te zijn in die oorlog. Over de angst die men gevoeld moet hebben. Maar ook over de angst die mensen nú voelen, over mensen die nú vechten voor onze vrijheid. Ik denk na over de angst die een moeder in Syrië voelt als zij haar kinderen probeert te beschermen. Ik denk na over die familie in Israël die niet zonder zorgen over straat kan, en aan de familie aan de andere kant van die muur die precies dezelfde angsten kent. Ik denk na over mensen die nú onmenselijk behandeld worden op basis van hun etnische achtergrond, politieke overtuiging of religie.

En dat doe ik niet alleen tijdens die ingelaste twee minuten op 4 mei. Dat doe ik ook als in de trein of op de fiets zit, als ik in de zon zit, als ik de krant lees of aan het werk ben. Herdenken is van alle tijden. Herdenken is niet alleen twee minuten stil zijn en opgelegd nadenken.

Het thema van 4 en 5 mei is dit jaar 'Vrijheid spreek je af.' Als iets vrijheid volgens mij kenmerkt dan is het het ontbreken van afspraken. Als we niet mogen herdenken wat wij willen, als we niet vrij mogen zijn in ons denken op 4 mei, wat vieren we dan eigenlijk op 5 mei?

Lamyae Aharouay

===

Lamyae Aharouay is redacteur voor BNR Nieuwsradio


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen