Opinie31 aug '12 12:30

Column Gerard Drosterij | Veranderen? Begin bij uzelf, politiek

Auteur: Pieter van den Akker

Verkiezingscampagnes geven politici een vrijbrief om ongegeneerd de Apocalyps aan te kondigen. Zij houden de burger voor, dat er onvermijdelijke veranderingen op stapel staan.

En als het dan ook nog eens crisis is, nemen veranderingsgezinde machthebbers geen enkel blad meer voor de mond. Woningmarkt, vergrijzing, zorg, sociale zekerheid, pensioenen, ontwikkelingszorg, het zijn thema’s waarover zonder onheilstijding niet meer gesproken lijkt te kunnen worden.

De overbezorgde toon van politici doet vermoeden dat we in een land leven waar de laatste decennia nauwelijks reorganisaties hebben plaatsgevonden. Maar dat is natuurlijk de grootst mogelijke onzin. Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw heeft de overheid voortdurend lopen timmeren aan het maatschappelijke bestel. Denk aan onderwijs en de sociale zekerheid.

Ook de speculaties van bijvoorbeeld banken, pensioenfondsen en woningbouwcorporaties zijn een direct gevolg van een “juridisch schemergebied” dat sinds de jaren negentig van de vorige eeuw is ingevoerd door vrije-marktliefhebbende politici. En universiteiten en ziekenhuizen hebben als gevolg van deze deregulering inmiddels ook vele reorganisaties uitgevoerd.

Maar het vreemdste is nog dat deze oproepen tot verandering nooit gaan over de politiek zelf, of preciezer, over het politieke systeem waarin politici opereren. Hun beleidswoede steekt schril af tegen hun onwil iets te veranderen aan onze parlementaire democratie. De machteloze pogingen van D66 om haar Kroonjuwelen te slijten daargelaten, is het bijna honderd jaar geleden sinds de laatste echte verandering van ons democratisch stelsel heeft plaatsgevonden: het algemeen kiesrecht in 1919.

Wat er overblijft is een bizar plaatje: tegenover de veranderlijke wirwar van overheidsbeleid staat een volstrekt statische parlementaire democratie. Een groot contrast tussen de stilstand van staatsrechtelijke hervormingen en de eindeloze maalstroom aan bureaucratische hervormingen.

En dat contrast plaatst de Europadiscussie ook in een ander perspectief. Klagen over het democratische tekort van Brussel leidt af van de echte vraag, nl. of de Nederlandse politiek daaraan niet lijdt. Omdat bijvoorbeeld politieke partijen worden bevolkt door een flinterdunne laag van de bevolking, of omdat in een formatie zomaar ministers worden benoemd, of omdat na de Tweede Kamerverkiezingen het volk niets meer te zeggen heeft over zaken van nationaal belang.

Dus de volgende keer wanneer je politici hoort roepen dat alles anders moet, vraag hun dan of dat ook voor henzelf geldt.

Gerard Drosterij

---

De verkiezingsstrijd 2012 is losgebarsten. BNR volgt die op de voet. Met al het nieuws over de partijen en hun lijsttrekkers, maar ook analyses en columns.
Gerard Drosterij is politicoloog en publicist.

Gerelateerde artikelen