Opinie27 feb '12 07:49

Column BNR Begrip | Begripvol Leiderschap

Auteur: Ewald Theunisse

Met het vertrek van Job Cohen als fractieleider van de Partij van de Arbeid, de aanmelding van potentiële opvolgers en de kruisverhoren waarop deze in verschillende tv-programma’s direct getracteerd werden, staat de discussie over wat nu een echt sterke leider is weer overal op de agenda.

Opvallend in de hele discussie is dat vriend en vijand de mening lijken te delen dat ware leiders vooral hard moeten zijn. Ze moeten hun tanden kunnen laten zien, het gevecht vooral niet schuwen en als daarbij harde en onvertogen woorden vallen is dat geen teken van gebrek aan fatsoen, maar van kracht.

Beschaving, beheersing, oog voor nuance en oor voor andere meningen zijn volgens deze breed gedeelde opvatting eigenlijk maar tekenen van zwakte. Daar red je het niet mee. En Job Cohen is er volgens de haviken het levende bewijs van.

Kofi Annan geen alfamannetje
Een paar dagen geleden werd bekendgemaakt dat Kofi Annan is aangewezen om de impasse in Syrië vlot te trekken. Wereldwijd wordt de oud-Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties beschouwd als een buitengewoon begaafd leider. Toch leek en lijkt Annan in niets op het brute alfamannetje dat met intimidatie en ander machtsvertoon zijn plek bovenaan de apenrots verdedigt. Annan commandeert niet, Annan kleineert zijn tegenstanders tegenstanders niet, hij is in alle opzichten geweldloos. Zijn kracht schuilt in vaardigheid om begripvol te communiceren.

In een nog veel complexer krachtenveld dan dat van de Tweede Kamer, waar nog veel meer complexe tegenstrijdige belangen beheersen, namelijk dat van de wereldpolitiek, wist Annan als Secretaris-Generaal keer op keer partijen bij elkaar te brengen en oplossingen te realiseren voor problemen en conflicten die schijnbaar onoplosbaar bleken. En daarom mag hij nu weer in Syrië aan de slag.

Begripvolle leiders willen echt luisteren
In tegenstelling tot autoritaire leiders willen begripvolle leiders echt luisteren en hebben ze respect voor ieders mening en belangen. Ze hoeven het er niet mee eens te zijn, maar ze respecteren het. Wat begripvolle leiders doen om te bereiken wat ze willen – en studies wijzen uit dat Annan hier een meester in was en is: ze oefenen de kunst uit van participerend leiderschap. Ze maken betrokkenen onderdeel van besluitvormingsprocessen door ze mee te laten denken over oplossingen, in plaats van zich te laten verschansen achter hun eigen belang.

Het is niet voor niets dat mensen als Annan wereldwijd zoveel aanzien en waardering hebben. Want al die betrokkenen, die door Annan vanachter hun muurtjes en uit hun loopgraven gehaald werden om te participeren in het vinden van oplossingen, hebben ervaren dat dat niet alleen veel prettiger is, maar ook tot iets leidt. Tot oplossingen en betere onderlinge verstandhouding. 


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen