Opinie31 mrt '12 09:59

Column Ben van der Burg | De Nieuwe Einstein komt eraan

Auteur: Anne-Greet Haars

Je bent slim. Je bent bezeten van wis- en natuurkunde. Na de bachelors in beide vakken, kies je voor een master in de natuurkunde. Je ambieert een carrière in de wetenschap, een promotie ligt in het verschiet.

De achterkleinzoon van de buurman van Albert Einstein
Nu maak je een tentamen waar je een week over mag doen. Eén opgave is met opzet te moeilijk gemaakt, hoe ver kan je geest gerekt worden? Je kunt met een groepje medestudenten die onmogelijke opgaven maken, maar uiteindelijk kan slechts een enkeling promoveren, dus je kiest je niet aan te sluiten bij de meerderheid. De meerderheid is bovendien de middelmaat, dus die vinden de oplossing toch niet.

Als je na vijf slapeloze nachten, zonder eten en douchen de oplossing hebt gevonden ben je blij. Je beroemde buurman zal trots op je zijn.

Ik vraag Peter: ‘deel je de uitkomst met je studiegenoten.’ Verontwaardigd zegt hij: ‘nee natuurlijk niet, wat denk jij dan!’ Peter moet niets hebben van transparantie.

Pet af voor ‘het nieuwe besturen’ maar…
Afgelopen week vond het congres ‘het nieuwe besturen’ plaats. Ik citeer: ‘Het Nieuwe Besturen is het antwoord op de roep van de maatschappij om eerlijke en transparante bedrijfsvoering. Het Nieuwe Besturen bepleit een omslag in bestuursstijl, van hiërarchie naar verbinding. […] Niet langer alleen maar ‘zenden’, maar luisteren en de dialoog aangaan is de essentie van Het Nieuwe Besturen.’ Amen.

Alle dogma’s van ‘het nieuwe besturen’ ondersteun ik van harte. Ik ben een groot voorstander van non-financiële KPI’s naast de financiële KPI’s, dus niets dan lof voor deze initiatieven. Alleen…

Je hebt een probleem als je als enige ‘het nieuwe besturen’ toepast in een omgeving waar het nog niet wordt uitgevoerd. Je moet klanttevredenheid, medewerkerstevredenheid, duurzaamheid, transparantie en geloofwaardigheid inzichtelijk en accountable maken bij ‘Het nieuwe besturen’.  Wat als Peter transparant zou zijn geweest? Voor de wetenschap zou het beter zijn geweest. Anderen zouden op zijn denken verder kunnen gaan. The wisdom of the crowds  zou in zijn volle glorie zijn werk kunnen doen. Alleen zo werkt het nog niet op de universiteit en zo werkt het niet bij veel bedrijven en zo werkt het niet bij de overheid.

Wij zijn teveel aap
Patrick van Veen vertelde afgelopen week dat ons gedrag wordt bepaald door onze biologie, cultuur en persoonlijkheid.

Peters persoonlijkheid ondersteunt natuurlijk ‘het nieuwe besturen’, hij is voor transparantie en delen, maar zijn biologie bepaalt dat hij de Alfa-aap wil worden in de natuurkunde en dan deel je je uitkomsten niet. Dat Alfa gedrag kun je onderdrukken en in toom houden door de cultuur zo op te tuigen dat er geen ruimte is voor het pikken van alle bananen.

Dus de instituties zoals universiteiten, regering of bedrijven moeten de juiste kaders scheppen en incentives geven voor ‘het nieuwe besturen’, alleen deze instituties worden weer beheerst door Alfa apen en dan ga je weer.

Lastige kwestie. Tot die tijd kan ik Peter alleen maar gelijk geven dat hij zijn buurman wil opvolgen en niet transparant is. Als hij vervolgens zijn bananen deelt en ons allen laat meegenieten van zijn kennis, dan zijn we allen blij.

Ben van der Burg

---

Ben van der Burg is ondernemer in optima forma en schuift regelmatig aan bij uitzendingen van BNR (onder meer Zakendoen Met). Voor BNR.nl schrijft hij vanaf februari wekelijks een column. Volg hem op Twitter: @ikbenechtben. Meer columns op BNR.nl lees en luister je hier.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen