Maria Punch | Alles is Taal9 jan '18 17:33Aangepast op 10 jan '18 22:02

Speech like Oprah: a girl from the cheap seats

Auteur: Maria Punch

Met één goed gekozen woord direct een héél verhaal vertellen. Oprah Winfrey liet met haar toespraak bij de Golden Globes zien hoe dat moet. Alleen al daarom verdient ze een plek in de eregalerij van historische speeches. Ze weet alle elementen die een speech groots maken tot in perfectie te combineren. Beter wordt het niet.

BNR Maria Punch
BNR Maria Punch

De vrouw die al groot financieel en maatschappelijk succes boekte, wordt nu ook geëerd voor haar artistieke prestaties. Oprah Winfrey kreeg zondag de prestigieuze Cecile B. DeMille Award voor haar werk als actrice, filmregisseur en producer. Met haar toespraak bracht ze niet alleen de zaal in vervoering. Haar fans twitterden #oprahforpresident.

Dat éne woord waarmee ze ons bij de strot greep was linoleum. In 1964 keek ze naar de Oscars op tv, zittend op de ‘linoleum floor’ van haar moeders huis. Sidney Poitier won toen als eerste zwarte acteur in de VS een Oscar voor een hoofdrol. Winfrey geeft ons een persoonlijk én een historisch perspectief: een arm en zwart gezin, in de jaren 60, in Amerika. Nu ontvangt Winfrey als eerste zwarte vrouw deze belangrijke filmprijs. Van die goedkope vloer naar het hoogste podium. De symboliek is krachtig en geeft haar speech in de eerste zinnen al gelaagdheid.

Om een speech van goed naar groots te tillen, is een rode draad of een overkoepelend thema essentieel. Van het persoonlijke naar het universele. Bij Oprah heeft dat thema, net als haar toespraak, meerdere lagen. Het begint met ‘speaking your truth’, de waarheid omarmen en hardop uitspreken, hoe lelijk die ook is. De volgende stap is luisteren en leren. Alleen als we opstaan en ons uitspreken, kan er iets veranderen. En dan is er hoop op een betere toekomst.

Het is dan nog maar een kleine stap naar de vrouwen uit de #metoo-beweging. Actrices in Hollywood deden na jaren hun mond open over seksuele intimidatie. Al snel voelden meer vrouwen zich gesteund om met hun verhaal naar buiten te komen. Winfrey legt een link naar de burgerrechtenactiviste Rosa Parks. Zij stond niet op maar bleef juist zitten toen ze in 1955 plaats moest maken voor een witte passagier in de bus. Ook de vrouwen die geen naam hebben omdat ze niet konden of durfden ‘op te staan’ krijgen een plek in Oprahs verhaal. Het zijn de vrouwen die net als haar moeder simpelweg probeerden te overleven: ‘children to feed, bills to pay, dreams to pursue’.

De cirkel is rond als Oprah zich richt tot de jonge meisjes die nu naar haar toespraak luisteren. Time's up! Er breekt een nieuwe dag aan, het verleden ligt achter ons en er komt een moment dat niemand meer #metoo hoeft te zeggen. Oprah spreekt de slotwoorden op volle sterkte, in een opzwepende cadans. Het eerdere krakje in haar stem is verdwenen. Het is de climax van haar verhaal waarin vorm en inhoud hand in hand gaan om met een vastberaden ‘thank you’ te landen in een zee van applaus. Wat een performance. Beter wordt het niet.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen