Maria Punch | Alles is Taal23 jan '18 13:40Aangepast op 23 jan '18 14:42

Brexit-proof

Auteur: Maria Punch

Laat die Brexit maar komen. Dat denk ik heel even als ik het stadhuis van Amsterdam uitloop met de Nederlandse nationaliteit op zak. Eerlijk gezegd houd ik mijn hart vast voor Groot-Brittannië. En hoe gaat het straks met de Britten in Nederland? Wat zijn onze rechten als de Britten uit de EU treden? Komt mijn recht om hier te werken en wonen in gevaar?

BNR Maria Punch
BNR Maria Punch

Hoewel ik hier vanaf mijn tweede jaar ben opgegroeid, ben ik op papier nog altijd Brits. Dat is vorige week veranderd toen ik tijdens een naturalisatieceremonie de Verklaring van Verbondenheid heb afgelegd. Waar heb ik eigenlijk ja tegen gezegd?

Verbondenheid. Dat kan alleen maar goed zijn. Het woord ‘verbinden’ duikt voortdurend op in mission statements van bedrijven en elke politicus wil een verbinder zijn. In vacatureteksten wordt zelfs specifiek om een ‘verbinder’ gevraagd. De Verklaring van Verbondenheid roept bij mij dan ook associaties op van warmte en medemenselijkheid. Dat valt tegen: de verklaring is kort en krachtig, recht voor z’n raap, zonder opsmuk. Juridisch afgetimmerd. Dat is niet zo gek als je de voorgeschiedenis kent.

In 2002 deed een parlementaire commissie onder leiding van Stef Blok (VVD) onderzoek naar de integratie in Nederland. Paul Scheffer had eerder de toon gezet met zijn veelbesproken artikel over ‘het multiculturele drama’. Een van de aanbevelingen van de Commissie-Blok was dat de inburgering van minderheden beter moest, minder vrijblijvend. In 2006 introduceerde minister Rita Verdonk van Integratie de naturalisatiedag voor nieuwkomers. Vanaf 2009 kwam er een verplichte ‘combi’: een naturalisatieceremonie waarbij nieuwkomers een eed of gelofte moeten afleggen. Daar gingen wat debatten aan vooraf over wat er in de verklaring moest staan en of ‘gewone Nederlanders’ niet ook zo’n verklaring moesten afleggen. Onlangs was het CDA nog boos omdat in Amsterdam niet langer het zesde couplet van het Wilhelmus wordt gezongen maar alleen het eerste.

Ik ben niet de enige Brit die kiest voor de Nederlandse nationaliteit. In de cijfers die ik bij de gemeente Amsterdam heb opgevraagd, is een aanzienlijke stijging te zien. In 2015, een jaar voor het Brexit-referendum, worden 15 Britten genaturaliseerd. Een jaar later zijn dat er 80. En vorig jaar, in 2017, is dat aantal 102. We kunnen niet stellen dat bij ieder van hen de angst voor Brexit dé aanleiding is, maar het zal zeker meespelen. Burgemeester Eberhard van der Laan stuurde in juli vorig jaar een brief aan de ‘British Amsterdammers’ met de belofte dat de stad hen steunt, ook post-Brexit. Intussen zijn enkele Britten een rechtszaak begonnen om hun EU-burgerschap te behouden, zo was te zien in een reportage van Nieuwsuur.

De Verklaring van Verbondenheid mag dan vooral juridisch zijn, de naturalisatieceremonie in de Stopera is dat niet. De gemeente maakt er wat van. Eerst kijken we naar een beeldverhaal; een soort videoclip waarin de veelzijdigheid en veelkleurigheid van Amsterdam en de Amsterdammers te zien is. Van de hipster die een yogapose oefent in het Vondelpark tot een uitbundige drag queen die een vulling in haar bh propt. Daarna volgt een ontspannen speech van locoburgemeester Laurens Ivens. Nadat iedereen naar voren is gekomen om de eed of gelofte af te leggen, is er een karaoke-versie van het Wilhelmus. Het is awkward en grappig om met ruim honderd onbekenden het volkslied te zingen. Tot slot leest de ceremoniemeester de lijst voor van 30 landen waar al deze mensen vandaan komen. Een applaus barst los. Hij sluit af met de vraag of we de woorden van burgemeester Van der Laan in gedachten willen houden: of we goed voor elkaar willen zorgen en voor de stad. Dat is het.

Verbondenheid kan alleen bestaan bij gratie van tweerichtingsverkeer. Je mag erom vragen, je kunt ernaar verlangen, maar je kunt het niet afdwingen.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen