Ben van der Burg17 okt '14 09:14

Column Ben van der Burg | De overheid moet exponentieel denken

Auteur: Ben van der Burg

"Het is even potsierlijk, veelzeggend als triest", sprak de voorzitter van de parlementaire onderzoekscommissie ICT Ton Elias. Hij doelde op de ICT-flop bij de Sociale Verzekeringsbank. Daar wilden ze een nieuw computersysteem. Nadat er 43.7 miljoen euro was besteed, werd het project stopgezet. Ton had nog veel meer voorbeelden: een tunnel voor de A73, het C2000 project van de politie en weten jullie wat de invoering van de OV-chipkaart heeft gekost en dan is die kaart ook nog te duur en te onhandig.

Elias sprak: "ICT en overheid is vaak van een bedroevend niveau." De kostenpost bedraagt tussen de 1 en 5 miljard euro per jaar. We zijn jarenlang door ICT-bedrijven bestolen. Bedrijven als Ordina, Capgemini of Atos deden zogenaamd slim zaken. Ze zorgden dat ze binnenkwamen bij de overheid door de aanbesteding te winnen. Als ze eenmaal binnen waren, dan was het zaak zoveel mogelijk meerwerk te verzorgen. En dan voelen dat soort ICT-mannetjes zich slim en de ambtenaren zijn dom, want die hebben zich laten beetnemen. Ton vond ook dat ambtenaren meer ICT-kennis zouden moeten hebben. En natuurlijk is dat waar.

Maar aan de andere kant. Als mijn buurman zijn huis niet op slot doet, dan blijf ik toch van zijn spullen af. Moreel vind ik het namelijk verwerpelijk om misbruik te maken van zijn naïviteit. Zo zouden de ICT-bedrijven waarmee de overheid werkt ook moeten denken. Ze zouden het niet eens moeten willen om hun eigen belastinggeld terug te halen door de ICT-onnozelheid bij de ambtenaren te misbruiken. Dat moeten ze niet alleen willen op morele gronden, dat moeten ze ook willen omdat het voor hun business veel beter zou zijn.

Deze week kwam het boek exponential organizations uit. Ik citeer: Exponentiële organisaties gebruiken een nieuwe mix van purpose, algoritmes, Holacratie, lean startup, communities en verschillende versnellende technologieën, waardoor ze 10x beter presteren in vergelijking met traditionele bedrijven in hun sector. Ik kan jullie verklappen. Traditionele bedrijven als de Ordina’tjes, Capgemini’tjes, of de Atos’jes horen daar niet bij. Exponentiele bedrijven luisteren naar namen als Whatsapp, Airbnb, Github, Tesla of Netflix.

Exponentiele bedrijven hebben een platte organisatiestructuur, ze worden gedreven door een hoger innerlijk doel, de teams werken autonoom, ze meten veel en ze gebruiken dashboards voor de snelle feedback en bovenal ze houden van experimenteren.

Deze kenmerken mis ik bij de overheid en de ICT-bedrijven die ze inhuren. Je verwacht vervolgens van Elias een radicaal experiment om het tij voor eeuwig te keren. Maar nee, hij adviseert een commissie bureau, ICT toetsing. Die de projecten gaat toetsen op hun haalbaarheid.

Niets zal veranderen. Tot over een jaar of vijf en vele miljarden lichter.

Gerelateerde artikelen