Bernard Hammelburg17 feb '16 06:46

Column Bernard Hammelburg | Hete oorlog

Auteur: Bernard Hammelburg

Je hoort het overal: we zitten in een nieuwe koude oorlog. Is dat nou echt waar? En – ja, dat klinkt raar – maar is het zo erg?

De Russische premier Medvedev waarschuwde voor een terugkeer naar de situatie veertig jaar geleden, memoreerde de Berlijnse Muur en benadrukte die twee verontrustende woorden: koude oorlog. Maar in de echte Koude Oorlog tussen de NAVO, onder leiding van de Verenigde Staten, en het Warschau Pakt, onder leiding van de Sovjet-Unie, is nooit een schot gelost. Het werd gelukkig nooit een hete oorlog.

Nu kun je zeggen dat confrontaties tussen het Westen en de communistische wereld wel degelijk tot het ene na het andere bloedbad hebben geleid: Korea, de mislukte Amerikaanse invasie van Cuba en Vietnam, bijvoorbeeld, hebben miljoenen slachtoffers geëist. Dat waren proxy-oorlogen – waaraan de Sovjets overigens nooit zelf meededen.

In Amerika, Europa en de Sovjet-Unie was het, strikt genomen, een periode van vrede, als gevolg van het mechanisme van ‘deterrence’ of ‘afschrikking.’ Beide blokken hadden voldoende kernwapens om elkaar twee of drie keer van de kaart te vegen, en dus drukten achtereenvolgende Amerikaanse en Russische leiders nooit op de rode knop. Sterker nog: de handelsbetrekkingen tussen beide blokken waren prima.

Was het dan geen nare tijd? Jazeker, maar dat kwam door de spijkerharde dictatuur in de communistische landen, en vooral door het reisverbod. Russen, Polen, Oost-Duitsers, Tsjechen, Hongaren – noem maar op – zaten als ratten in de val. Oppositie – als die er al was – werd opgejaagd, opgesloten of vermoord.

In Oost-Europa is daar nu geen sprake van. Bijna alle landen zijn lid van de EU en NAVO en democratisch. Rusland is – zullen we maar zeggen – autocratisch, maakt de oppositie monddood en vermoordt soms eigen burgers, maar Russen mogen hun land uit, op vakantie of voor zaken. Al probeert Poetin reizigers wel te dwarsbomen.

Het conflict in Syrië is een soort proxy-oorlog, maar nu bombarderen Amerika en Rusland allebei mee. Dat is dus een hete oorlog, maar niet met elkaar, en dat gaat ook niet gebeuren. Beide kampen hebben nog zoveel kernwapens dat die oude methode van afschrikking blijft werken. Poetin drukt echt niet op de rode knop, en Obama ook niet – of Hillary, of The Donald. Ze kijken wel uit. Ik draai het dus om: liever een koude oorlog dan een hete.

Gerelateerde artikelen