Bernard Hammelburg18 dec '13 07:45

Column Bernard Hammelburg | Snowden – man van het jaar

Auteur: Bernard Hammelburg

Dat burgers, bestuurders en bedrijven overal worden afgeluisterd wist iedereen, maar we hadden geen idee over de omvang.

Dat miljarden telefoongesprekken en emailconversaties per dag worden vastgelegd, dat staatshoofden en regeringsleiders worden afgeluisterd, dat zo’n beetje alle communicatie wordt opgepikt – dat was zelfs voor de meest cynische ziel het grote nieuws van het afgelopen jaar.

En dat alles door één man, Edward Snowden, een ambtenaar bij de Amerikaanse NSA, voor de regering-Obama een ongelofelijke schurk, maar voor velen misschien wel de belangrijkste klokkenluider van deze eeuw. Het weekblad Time mag de paus als man van het jaar hebben gekozen  – het had natuurlijk Snowden moeten zijn. De Britse Guardian, een van de kranten die het dossier van Snowden in handen heeft, zegt nog maar één procent te hebben gepubliceerd.  In de 99 procent die nog niet in de krant heeft gestaan, zit ongetwijfeld een politieke clusterbom van ongeëvenaarde omvang.

Maandag vonniste een federale rechter in Washington dat het afluisteren van burgers op zo grote schaal in strijd is met de Grondwet. De rechtbank bestrijdt daarmee het standpunt van de Amerikaanse regering dat al dat gespioneer in het belang is van de nationale veiligheid.

Misschien nog interessanter is de interne oorlog die kennelijk is ontstaan binnen de NSA. De man die de lekken onderzoekt, Richard Ledgett, zei in een interview met CBS dat hij speelt met de gedachte om Snowden amnestie te verlenen, als Snowden belooft op te houden met het lekken van informatie, en het dus bij die ene procent houdt. Zijn eigen baas, NSA-directeur Keith Alexander, wees het idee onmiddellijk van de hand.  

Maar het lijkt erop dat de argumenten voor en tegen nu in de openbaarheid komen om president Obama te dwingen een keuze te maken: vergiffenis in ruil voor verdere stilte, of blijven jagen op Snowden, met het doel hem te vangen en levenslang achter de tralies te zetten. We weten niet of Snowden belangstelling heeft voor zo’n deal. En of hij de kracht heeft om vanuit zijn ballingschap in Moskou zijn gevecht voort te zetten. Obama kennende, zal hij de klopjacht niet graag opgeven, al is het alleen al om niet te worden weggezet als softie.

Als burgers in een vrije democratie meenden wij in onze naïviteit dat vertrouwelijkheid vertrouwelijkheid was, en privacy privacy. Snowden heeft een monster gecreëerd, voor de regering-Obama, maar vooral ook voor zichzelf. Niettemin hoop ik dat hij volhoudt, want ons recht om te weten overstijgt die beide belangen: dat van de regering en dat van Snowden zelf.

Bernard Hammelburg

===

Bernard Hammelburg (hammelburg@bnr.nl) is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio. Luister ook elke donderdag om 15.00 naar zijn vaste programma, BNR De Wereld, met scherpe analyses over Europa, de internationale politiek en met prominente gasten. En volg zijn blog op BNR.nl/dewereld.

Gerelateerde artikelen