Bernard Hammelburg21 mrt '12 07:44

Column Bernard Hammelburg | Genocide op YouTube

Auteur: Bernard Hammelburg

Vrijwel niemand had ooit gehoord van Joseph Kony, de massamoordenaar in Oeganda, die in een documentaire op YouTube werd ontmaskerd door de Amerikaan Jason Russell.

De krijgsheer Kony ronselde, martelde en vermoordde met zijn privéleger vooral kinderen, op een schaal die voor de simpele ziel elk voorstellingsvermogen tart. Russell had gerekend op enkele duizenden kijkers, niet op meer dan tachtig miljoen, waarmee zijn film de meest virale video uit de geschiedenis werd.

Toen gebeurde iets vreemds. Van alle kanten barstte kritiek los. Onzichtbare Kinderen, de organisatie waarvoor Russell werkt, is ultraconservatief en fanatiek christelijk. De feiten zouden niet precies kloppen. Kony was niet meer actief in Oeganda en naar een buurland gevlucht. De film zat idioot in elkaar. Dat kan allemaal wezen, maar zelfs als de maker en de film dubieus zijn, blijft de ontmaskering van de genocide een belangrijke onthulling. Jason Russell sloeg door alle kritiek door en werd, naakt en schreeuwend, op straat door de politie van San Diego gearresteerd.

De gruwelen van oorlog zijn vaak tot de wereld doorgedrongen door toevallige momentopnamen. Wie kent niet de foto van dat blote meisje dat tijdens de oorlog in Vietnam vlucht voor een napalmaanval? De genocide in Rwanda werd in 1994 wereldnieuws door beelden die een cameraman, toevallig op doorreis, maakte. Het geweten van de wereld werd wakker geschud, maar toen waren al zeker 800.000 mensen vermoord.

Het Syrische drama volgen wij dankzij clandestiene beelden die met smart phones zijn gemaakt. Voor elk van deze gebeurtenissen geldt dat de waarheid altijd weerbarstig is. In Vietnam pleegden ook de communisten gruweldaden, in Rwanda waren er foute Toetsie's én Hutu's, in Syrië zijn ook onder de opstandelingen schurken. Maar alle makers, dubieus of niet, openen onze ogen – ook Jason Russell, met zijn film 'Kony 2012'.

Een van de eersten die tijdens de Tweede Wereldoorlog waarschuwde voor de genocide waarmee de Duitsers bezig waren, was de Poolse diplomaat Jan Karski. Al in 1942 schreef hij een huiveringwekkend rapport aan de Amerikaanse en Britse regeringen, die het vervolgens in een bureaula legden en er niets mee deden. Hadden ze dat wel gedaan, dan hadden ze miljoenen mensenlevens kunnen redden. Jan Karski stond in zijn hemd. Jason Russell stond in zijn blootje. Wat is het verschil?

Bernard Hammelburg

===

Bernard Hammelburg (hammelburg@bnr.nl) is buitenlandcommentator van BNR Nieuwsradio. Luister ook elke donderdag om 14.30 naar zijn vaste programma, BNR Bernard Hammelburg, met scherpe analyses over de internationale politiek en met prominente gasten.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen