Bernard Hammelburg29 apr '17 16:51Aangepast op 19 jun '17 16:27

Trump op de Wilders-toer

Auteur: Bernard Hammelburg

Donald Trump viert zijn eerste honderd dagen als president in de Geert Wilders-stijl, met een plan voor de grootste en meest ingrijpende belastinghervorming uit de Amerikaanse geschiedenis op één A4'tje. Details ontbreken en het plan is onuitvoerbaar, maar ondernemers en beleggers hebben er wel vertrouwen in.

Aan de zakelijke kant is het belangrijkste onderdeel de verlaging van de vennootschapsbelasting van 35 naar 15 procent. Die creëert natuurlijk een enorm extra tekort op de begroting, maar Trump hoopt een paar biljoen dollar binnen te harken door het gedwongen 'repatriëren' van in het buitenland geparkeerd geld. Dat gaat niet lukken, maar feit is dat Amerikaanse multinationals gevoelig blijken te zijn voor Trumps intimiderende toon, en dus geven beleggers Trump hier het voordeel van de twijfel. Maar belastingverlaging zonder verhoging van de staatsschuld is een illusie.

Vast staat dat het mildere fiscale klimaat voor ondernemers vooral vermogende Amerikanen bevoordeelt. Dat ontkent team-Trump ook helemaal niet – integendeel. De redenering is: arme Amerikanen en arme, kleine ondernemers nemen geen personeel in dienst, grote, rijke bedrijven en vermogende Amerikanen wél. Door de rijken te bevoordelen, creëer je dus banen, en dat was Trumps belangrijkste verkiezingsbelofte. Die nieuwe werknemers gaan allemaal belasting betalen en geld besteden aan aankopen, dus uiteindelijk gaat de economie erop vooruit. Het is hetzelfde beleid als dat van Ronald Reagan. Diens belastingverlagingen leidden tot een spectaculair begrotingstekort, dat werd gecorrigeerd door zijn opvolgers, George H.W. Bush en Bill Clinton, die geen keus hadden en de belastingen verhoogden.

Aan de privékant is het belastingplan vooral onduidelijk. Trump wil van zeven naar drie schijven, maar in welke inkomens die schijven horen, blijft onvermeld. Hij wil de vaste aftrek verdubbelen van twaalf naar 24.000 dollar, maar de meeste aftrekposten afschaffen. Erfbelasting wordt afgeschaft, evenals onroerendgoedbelasting op panden van boven de vijf miljoen – eveneens maatregelen waarvan vooral vermogende Amerikanen profiteren.

Wat eveneens vaststaat is dat dit plan van één A4'tje door het Congres aan mootjes wordt gehakt. De Democratische oppositie is mordicus tegen elke letter van het plan, en zal er dus alles aan doen om het te saboteren. Maar de Republikeinen lopen ook niet over van enthousiasme. Zij zijn traditioneel tegen elke vorm van federale belasting. In hun visie ligt de maatschappelijke, en dus fiscale verantwoordelijkheid bij de staten, provincies, steden en dorpen – niet in Washington. Maar een herziening van het stelsel dat vooral de goed verdienende Amerikaan bevoordeelt, is in de districten die veel Republikeinen vertegenwoordigen onverkoopbaar. Het economische vergezicht – geef grote bedrijven en rijke werkgevers de ruimte, want dan komen er op termijn banen voor de gewone man en vrouw – is lastig uit te leggen aan de verarmde groep burgers die liever gisteren dan vandaag werk vindt, en die de kern vormt van Trumps aanhang.

Nu is het moment van die eerste honderd dagen, waarop we ons allemaal om onduidelijke redenen blind staren, natuurlijk volkomen arbitrair. Waarom niet negentig dagen, of 120, of het eerste halfjaar, of het eerste jaar? Nergens om. Dat Trump de schijnmagie van dat moment kiest voor het presenteren van een belastingplan dat duidelijk niet af is, is in zekere zin een geruststelling. Misschien komt hij de komende maanden met iets beters dan een paar krabbels en losse flodders op een A4'tje.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen