Gerard Drosterij6 mei '13 06:23

Column Gerard Drosterij | De afbraak van Pim Fortuyns gedachtegoed

Auteur: Gerard Drosterij

Vandaag is het 11 jaar geleden dat Pim Fortuyn werd vermoord. Zijn politieke erfenis wordt vaak teruggebracht tot zijn hang naar populisme en zijn afkeer van het multiculturalisme. Maar dat zijn verwrongen voorstellingen: Fortuyn had zijn ideeën zelf ontwikkeld en aan spruitjeslucht een stinkende hekel.

Fortuyns gedachtegoed is niet alleen gedegradeerd, er is ook flink op geparasiteerd. Zijn zelfverklaarde opvolgers hebben hem een slechte dienst bezorgd. Maar vergelijk je een willekeurige speech van Wilders met één van Fortuyn, dan zie je direct het gênante verschil in diepgang en kwaliteit.

Fortuyn presenteerde een politieke boodschap die veel gelaagder was dan velen doen voorkomen of zich herinneren. Hij had een breed maatschappijbeeld. Kijk eens naar zijn acceptance speech als lijsttrekker van Leefbaar Nederland of naar twee prachtige interviews van Theo van Gogh en IJsbrand van Veelen. Dit materiaal laat een Fortuyn zien met veel politieke noten op zijn zang. Het zijn doordachte verhalen die je maar weinig hoort in Den Haag.

Maar eigenlijk nog belangrijker: zijn denkbeelden verschillen 180 graden met veel van de politieke voorstellen die na zijn dood zijn gedaan. Veel politici hebben gedwaald in de gedachte Fortuyn te moeten eren met een rechts beleid. Niet alleen de PVV, maar ook de VVD en PvdA hebben daarbij de plank misgeslagen.

Strenger en langer straffen? Fortuyn zei juist: straffen werkt averechts, liever justitiële inmenging minimaliseren en hulpverlening maximaliseren. Weg met de gedoogcultuur? Nee hoor, want gedogen zit in onze genen, vond Fortuyn. Wij nuchtere Nederlanders weten dat je niet alles kunt reguleren.

En dan die obsessie met de economie en al die lastenverzwaringen in het bijzonder – ze zouden Fortuyn innig droef hebben gemaakt. Volgens hem ging politiek niet in eerste instantie om de economie, maar om de cultuur, om de publieke zaak. Zich bekommeren om geld en productie, dat kunnen ondernemers veel beter.

Een focus op asfalt? Onzin – in een land als Nederland zet je alles op het OV: een dienstregeling zou niet meer nodig moeten zijn. Een nationale politie? The horror – alsof daar de misdaad mee wordt opgelost. Nee, netwerken van kleinschaligheid was juist Fortuyns devies: in bijvoorbeeld zorg, onderwijs en hulpverlening.

Fortuyns denkbeelden zijn een voorbeeld voor een ieder met politieke aspiraties. Zijn aantrekkingskracht zat in de herkenbare verhalen die hij vertelde. Hij was een politicus die niet steeds op zijn woorden lette. Fortuyn bracht de filosofie van alledag en de menselijke maat terug in de politiek, maar zij gingen alras verloren in de dogma’s van taaie beroepspolitici. Zijn hoop lag bij betrokken burgers die de menselijke maat weer zouden terugbrengen in de politiek.


Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen