Hoofdredactie11 dec '12 06:46

Column hoofdredactie | De Grens

Auteur: Paul van Gessel

Negen jaar. Zo oud zijn de kinderen bij wie ik af en toe een wedstrijdje moet fluiten. Negen jaar: dat is de leeftijd dat ze al beginnen te zeuren over voor wie de ingooi was. En dan roep ik ze bij me en zeg: net als ik heeft de grensrechter áltijd gelijk.

De grens. Het is meer dan een witte lijn die aangeeft of de bal uit is. Het is meer dan een slagboom. De grens is wat we vorige week bereikten en die tot één minuut stilte op de voetbalvelden leidde. Grenzen overschrijden is aan de orde van de dag. En soms terecht, want grenzen kunnen vreselijk irritant zijn.

De kracht van Europa is dat we de grenzen zijn gaan slechten. Je kunt je kinderen bijna niet meer uitleggen dat we vroeger een paspoortcontrole hadden bij Gronau. De interne markt bracht ons welvaart, productieve Polen om asperges te steken en bovenal militaire rust. Maar met het verdwijnen van de grenzen kregen we ook een Griekse tragedie, Brusselse impotentie en mokkende vrachtwagenchauffeurs.

Grenzen leveren egoïstische sentimenten op. De provincies kermen op voorhand als in Den Haag het woord fusie valt. Het iets rijkere Catalonië wil nieuwe grenzen door zich af te scheiden van het armlastige Spanje. En Friesland promoveert als we niet uitkijken via chauvinistisch sms-gedrag een beroerd slechte zanger van binnen haar grenzen tot Voice of Holland.

Topmannen van corporates dreigen bij aanhoudende discussie over hun bonussen met hoofdkantoor en al de grens over te trekken. Het dreigen is nooit in daden omgezet. Topmannen van semi-publieke instellingen kunnen op hun speelveld lustig zware overtredingen blijven maken zolang hun grensrechter, de toezichthouder, de vlag niet in de lucht steekt.

Integriteit, dat is een overduidelijke grens. “Een beetje integer bestaat niet,” zei Ien Dales al, en gelijk heeft ze. Je kunt als regering niet de moraalridder uithangen richting frauderende Grieken, terwijl een eigen staatssecretaris loopt te sjoemelen met zijn reiskosten.

C&A zegt de grens te kennen van de acceptabele arbeidsomstandigheden in Bangladesh, maar controleert ze helaas onvoldoende. Voor iets heel anders, het asielbeleid, zijn grenzen om het even: zowel met als zonder krijg je tentenkampen.

Kunstenaars floreren door het niet respecteren van grenzen. Gelukkig maar, want een Ravensburger-maatschappij is dodelijk saai. Ook ondernemers en wetenschappers verkennen de grenzen. Voor hen is de man met de vlag een tijdelijke norm die geldt tot de nieuwe waarheid of markt zich aandient.

Zoals de rechter de wetten bewaakt, bewaakt de grensrechter de spelregels. De inspiratie om deze te veranderen moet komen van ambitie, intelligentie en lef. Niet van domheid, fanatisme of een slechte opvoeding; zeker daar heeft de grensrechter áltijd gelijk.

Paul van Gessel

---

Iedere donderdag geeft de BNR Hoofdredactie wisselend bij monde van hoofdredacteur Paul van Gessel of adjunct-hoofdredacteur Meindert Schut commentaar op de actualiteit.

Gerelateerde artikelen