Jan Postma13 okt '14 18:20

Column Jan Postma | Obama’s six year itch

Auteur: Jan Postma

Ooit was hij hét geheime wapen van de Democraten. Hij kwam uit het niets en steeg tot hoogtes die een Amerikaans president zelden haalt. Althans, niet bij leven. Inmiddels is Obama een wapen voor Republikeinen: de stok waarmee ze de Democraten slaan.

Er waren tijden dat Obama de vraag niet aankon. Iedere Democraat wilde een stukje van hem. Die tijd is voorbij. Obama mag alleen nog mee op campagne in staten waar hij niet zoveel kwaad kan. In Michigan bijvoorbeeld, waar zijn bailout van de auto-industrie nog niet vergeten is. In de rest van Amerika houden zijn collega’s hem liever buiten hun campagnes. In Kentucky bijvoorbeeld, waar Democraat Alison Lundergan haar spotjes zelfs begint met "I'm not Barack Obama”.

Obama is de meest genoemde naam in Republikeinse campagnespotjes. Een filmpje springt eruit: een vrouw vertelt dat ze in 2008 verliefd werd op ‘hem’. Inmiddels hebben de vlinders plaatsgemaakt voor teleurstelling. Ze klapt haar laptop dicht. We zien nog net de foto van de president. Ze gaat door: ‘hij’ valt haar nog steeds lastig met emails, om haar terug te krijgen. Maar ‘hij’ heeft geen oog voor de echte gevaren. Wat een bummer, dat online daten.

Nog vervelender wordt het als je om je oren wordt geslagen met je eigen woorden. “Ik sta niet op het stembiljet dit najaar,” zei Obama tijdens een speech over zijn economische beleid. “En daar is Michelle maar wat blij om.”  Hij neemt even een paar seconden om de lachsalvo’s in ontvangst te nemen. “Maar vergis je niet: mijn beleid staat op het stembiljet. Al mijn maatregelen staan op het stembiljet.”

Republikeinen gebruiken die woorden op alle mogelijke manieren in hun campagnemateriaal.  Die Lundergan, uit Kentucky, die in haar spotje eerst maar eens duidelijk maakte dat zij niet Obama is? Haar rivaal geeft haar ervan langs. “Lundergan zegt dan wel dat deze verkiezingen niet om haar steun voor Obama en zijn falende beleid gaat, maar Obama zelf zegt dat een stem voor Lundergan ook een stem voor Obama’s beleid is.”

David Axelrod, een van Obama’s voormalig topadviseurs, vindt het een fout dat het fragment in de speech zat. De woorden moesten benadrukken dat Obama op economisch gebied veel bereikt heeft, en dat Democraten daar op afgerekend mogen worden. Maar die context laten Republikeinen natuurlijk niet horen. En dus zijn het 20 seconden en 28 woorden die Democraten door het hele land problemen bezorgen.

Onder vuur liggen hoort erbij als je in je tweede termijn zit.  De six year itch treedt in. De kiezers zijn uitgekeken op die ooit zo frisse, vernieuwende kandidaat. Obama weet dat als geen ander. Toen hij in 2008 de verkiezingen aan het winnen was als kandidaat van de verandering, kon zijn voorganger niets meer goed doen. Bush was nog niet uit het Witte Huis, maar al lang uit the picture.

Obama is ook nog niet weg, maar de uitkomsten van de midterms op 4 november kunnen het proces wel versnellen. Hoe slechter de uitslag, hoe minder relevant hij wordt. Voor president Obama tikt de klok, en dat weet hij zelf ook. Toch leek hij behoorlijk verrast na een vraag uit het publiek bij het bezoek aan een tech-bedrijf. Of hij niet na 2016 voor hun zou willen komen werken? Obama reageert gevat: “Dat hangt er vanaf wat voor extraatjes je te bieden hebt. Sushi bij de lunch?” Maar hij kijkt toch even bedenkelijk naar de grond. Ze zijn al afscheid van me aan het nemen. Was het nog maar 2008.

--------------

Jan Postma is Amerikanist en volgt voor BNR de Amerikaanse politiek. Volg Jan op twitter: @_janpostma

Gerelateerde artikelen