Jan Postma4 nov '13 18:58Aangepast op 5 nov '13 00:49

Column Jan Postma | De negen engste woorden uit de Engelse taal

Auteur: Jan Postma

Een jaar geleden had Obama de wind mee. Hij werd herverkozen, en de overheid bewees haar nut in de nasleep van storm Sandy. Twaalf maanden later is alles anders.

Als er dit jaar weer presidentsverkiezingen zouden zijn, zou Obama het, voorzichtig gezegd, niet redden. NBC en de Wall Street Journal deden een peiling waaruit blijkt dat nog maar 42 procent van de Amerikanen positief is over Obama’s beleid.

Historisch slechte cijfers met ook een klein persoonlijk drama: voor het eerst is er een meerderheid van de Amerikanen negatief over de persoon Barack Obama.

Dat was een jaar geleden wel anders. Vlak voor de verkiezingen zorgde storm Sandy voor verwoesting en chaos aan de oostkust. De hulptroepen sprongen bij waar nodig, en Obama kon zich op een cruciaal moment laten zien als de ultieme leider van het land.

Sandy maakte bovendien de weg vrij voor een ideologisch punt dat precies paste in Obama’s straatje: een sterke overheid is soms gewoon nuttig.

En dat is iets bijzonders in Amerika. Ronald Reagan noemde het de negen engste woorden uit de Engelse taal: “I’m from the government and I’m here to help.”

Voor veel Amerikanen een grap met een kern van waarheid. Dat wantrouwen is inmiddels, een jaar na Sandy, gewoon weer terug. En dat komt mede door de blunders van de regering Obama.

Het systeem rond Obamacare deed precies wat de Republikeinen voorspelden. Het werkte vanaf het begin voor geen meter. Het gaf de Republikeinen de stok die ze nodig hadden: zie je wel, de overheid kan dit soort grote projecten niet aan. Misschien nog wel een groter probleem: in zo’n vijf procent van de gevallen moeten Amerikanen verplicht van verzekering wisselen. Dit terwijl Obama herhaaldelijk beweerde dat iedereen zijn oude verzekering kon houden. Dat vertaalt zich in: zie je wel, de overheid kan je niet vertrouwen.

Over vertrouwen gesproken: Obama’s engste drie letters van de Engelse taal zijn inmiddels N, S, en A. Het zal de gemiddelde Amerikaan niet overdreven veel kunnen schelen dat de VS Merkel en andere Europese leiders afluistert. Maar ongemakkelijk is het wel. In de schaduw van dat verhaal werd bovendien bekend dat de NSA buiten de kaders van Prism om, bij Google en Yahoo inbreekt om daar illegaal alle informatie weg te halen die ze via Prism niet mogen halen.

Dat raakt de Amerikanen zelf. En het geeft een uiterst pijnlijk beeld van Obama als roerganger. De NSA luistert, leest en verzamelt waar het wil, en er is geen controle. Het is zelfs de vraag of de president er van op de hoogte was. De overheid is compleet out of control, en de kapitein weet het niet eens.

Een gelukje voor Obama: de Amerikanen zijn dat andere gedeelte van de overheid dat out of control is ook nog niet vergeten. De shutdown en het eeuwige gesoebat in het Congres zorgen ervoor dat ook de Republikeinen kelderen in de peilingen. Het zorgt voor een cynische situatie. Het Amerikaanse volk is klaar met de president, klaar met de Democraten en klaar met de Republikeinen.

Wie daar bij de verkiezingen voor het congres in 2014 op wordt afgerekend valt nog te bezien. Een partij is makkelijk af te straffen. Maar twee partijen tegelijk? Voor de overtuigde Republikein of Democraat zal het geblunder ook weinig uitmaken. Maar voor de meer onafhankelijke, zwevende kiezer, zouden NSA en Obamacare de doorslag kunnen geven. Dit zijn onderwerpen die niet gaan over ideologie, maar over het functioneren van de president en zijn partij.

Het is aan Obama om het vertrouwen weer terug te winnen. Ondertussen is het de vraag welke politicus hierop inspeelt. Een buitenstaander, iemand die niet verpest is door de spelletjes van Washington. Een frisse wind, iemand die staat voor verandering. Verandering waar we in kunnen geloven.

Ook daar had Reagan vast een goede grap bij geweten.

Jan Postma

--------------

Jan Postma is Amerikanist en volgt voor BNR de Amerikaanse politiek. Volg Jan op twitter: @_janpostma

Gerelateerde artikelen